Thế nào là một xe “lai”?

Honda Insight xe lai đang được bán tại Mỹ.

Một chiếc xe có phần động lực kết hợp từ hai dạng máy trở lên được gọi là xe lai (hybrid). Nhiều người đang sử dụng máy lai, chẳng hạn như xe đạp máy, có cả động cơ dùng xăng và động năng đạp xe của người lái.

Tương tự như vậy, một ôtô lai sử dụng đồng thời động cơ xăng và mô tơ điện. Thường thì xe lai có hiệu suất cao hơn kiểu thông thường từ 30-40%.

Xe lai kết hợp động cơ xăng và mô tơ điện có 2 loại:

1. Phổ biến nhất là loại có mô tơ điện và động cơ đốt trong độc lập, cùng truyền động vào hộp số. Như vậy, xe chạy với hai động năng cùng một lúc.
2. Động cơ xăng không trực tiếp tạo ra động lực cho xe, nó kéo một máy phát, cung cấp điện cho bình ắc-quy nối với một mô tơ điện dẫn động bánh xe.

Cơ chế vận hành của xe lai Honda Insight 2000

Phần động lực của xe gồm động cơ xăng 3 xi lanh, nặng khoảng 56 kg, công suất 67 mã lực, tốc độ quay 5.700 vòng/phút. Một mô tơ điện công suất 10 KW được đặt vừa gọn vào khoảng cách giữa động cơ và bộ truyền động.

Khi xe chạy, mô-men quay chính mà bánh xe nhận được là từ động cơ xăng. Khi cần tăng tốc, mô-tơ điện sẽ tự động vận hành để cung cấp thêm sức kéo. Khi cùng hoạt động hai động cơ này sẽ tạo ra công suất 73 mã lực.

Khi cần giảm tốc độ, lực đạp phanh của người lái đồng thời tác động lên một công-tắc, chuyển chế độ làm việc của mô-tơ điện. Lúc này, nó trở thành máy phát, biến động năng thừa của chiếc xe thành dòng điện trở lại bình ắc-quy. Động cơ sẽ tự ngừng hoạt động khi xe dừng lại hay lại khi bộ ly hợp ở chế độ ngắt. Để vận hành trở lại chỉ cần khởi động bộ ly hợp và chuyển sang số 1.

Những đặc điểm của xe lai:

- Động cơ xăng nhỏ hơn so với động cơ ở các xe thông thường và sử dụng những kỹ thuật tiên tiến nhất nhằm giảm tiếng ồn, tăng hiệu suất.

- Động cơ điện là một bộ máy tinh xảo. Các kỹ thuật mới cho phép nó có vai trò mô-tơ cung cấp mô-men quay để tăng tốc xe, hoặc trở thành máy phát, giúp xe giảm tốc độ và nạp điện trở lại ăc-quy.

- Máy phát chỉ có vai trò tạo ra dòng điện, thường được sử dụng trong các xe lai loại thứ 2.

- Bình ắc-quy là nơi tích năng lượng điện được tạo ra từ động năng thừa của xe, hoặc phóng điện vào mô-tơ khi xe cần tăng tốc.

- Bộ phận truyền động giống như trong những ôtô thông thường khác.

Các ưu điểm của xe lai là chạy được quãng đường xa hơn, giảm khói thải so với xe chạy xăng và khắc phục được những nhược điểm của xe chạy điện.

Hiện Honda Insight có giá 18.000 USD và Toyota Prius, 20.000 USD (giá tại Mỹ). Cả hai đều có máy chạy xăng, một động cơ điện và bình ắc quy.

Xuân Tùng (theo HSW)