Thị trường ôtô 2002: Hứa hẹn và thách thức

Các đại lý ôtô đánh giá rằng người Việt Nam đã bắt đầu có thể mua xe xịn. Trên đường xuất hiện ngày càng nhiều mác xe Mercedes, BMW, Ford... Người tiêu dùng cũng đòi hỏi hơn, am hiểu và chọn lựa kỹ hơn trước khi quyết định mua xe.

Năm 2001, với doanh số bán xe tăng mạnh, các liên doanh chế tạo ôtô đã bắt đầu sinh lời. Toyota vẫn dẫn đầu, có lẽ trong tương lai gần, các liên doanh khác khó lòng vượt qua họ. Tuy nhiên, Toyota vẫn phải cảnh giác với Ford và Mercedes. Tính đến tháng 11/2001, Mercedes giữ vị trí thứ 3, còn Ford đứng thứ 5 trong số 11 liên doanh ôtô trên thị trường Việt Nam. Vậy mà chỉ sau một tháng, Mercedes đã phải nhường lại vị trí này cho Ford. Tuy nhiên, Mercedes lại có mức tăng doanh số bán cả năm lên tới gần 300%, con số kỷ lục khiến nhiều liên doanh khác thèm muốn. Vidamco đã vươn lên thứ 2, nhưng sang năm 2002, giữ được vị trí này là cả một khó khăn.

Năm 1998-1999, VMC từng ở thứ hạng của Vidamco hiện nay, với số xe bán ra chỉ sau Toyota, giờ đây đành ngồi tạm vào chiếc ghế mà Ford vừa bỏ trống.

Đối tượng mua xe thay đổi

Tăng trưởng kinh tế đã thúc đẩy nghành công nghiệp xe hơi phát triển, nhưng kết quả kinh doanh của các hãng trong lĩnh vực này vẫn phụ thuộc nhiều vào định hướng của Chính phủ. Các đạo luật cấm nhập ôtô đã qua sử dụng, xe nguyên chiếc 4 chỗ, cấm các đơn vị kinh doanh vận tải sử dụng xe quá đát, đã hỗ trợ hiệu quả các liên doanh ôtô nội địa. Đồng thời, việc bãi bỏ giấy phép kinh doanh vận tải, đã khuyến khích tư nhân tham gia vào lĩnh vực này và trở thành khách hàng của các hãng chế tạo ôtô.

Từ năm 2001, cơ cấu khách hàng đã có thay đổi lớn. Số công ty TNHH tậu xe vẫn tăng, các doanh nghiệp nhà nước chỉ còn chiếm 30-40% tỷ trọng thương mại, lượng mua của nhóm doanh nghiệp tư nhân đã tăng lên 50-60%. Đây là một thay đổi quan trọng mà các liên doanh ôtô đều thấy rõ, họ sẽ có những nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng, để có kế hoạch phát triển sản phẩm của mình.

Theo số liệu của Câu lạc bộ Doanh nghiệp Việt kiều, mỗi năm người Việt ở nước ngoài (2,7-3 triệu người) gửi về gần 3 tỷ USD. Như vậy, sẽ có phần không nhỏ trong số tiền này được dùng để mua ôtô.

Mới đây, Chính phủ đã cho phép đối tượng Việt kiều được mua nhà ở Việt Nam. Các chuyên gia ước tính, 5 năm tới sẽ có 400.000-600.000 người được sở hữu nhà. Họ chính là khách hàng tiềm năng của các đại lý xe hơi.

Bảo hộ liên doanh đến bao giờ?

Năm nay, thị trường ôtô sẽ có nhiều biến động, mặc dù Việt Nam có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và doanh thu du lịch lớn. Nhà nước chủ trương khuyến khích doanh nghiệp trong nước phát triển xe phổ thông, vì sắp tới họ sẽ phải cạnh tranh với xe Trung Quốc giá rẻ. Các liên doanh đang lo ngại Chính phủ cho phép nhập khẩu có giới hạn xe nguyên chiếc, gây sức ép làm giảm giá xe lắp ráp trong nước. Khi được hỏi về vấn đề này, ông Lê Tấn Đức, phụ trách marketing Ford Việt Nam, nói: "Cạnh tranh là có lợi cho người tiêu dùng, sản phẩm sẽ tốt hơn với giá cả hợp lý. Tuy nhiên, Nhà nước cũng nên đưa ra thời hạn bảo hộ cụ thể, để chúng tôi lập kế hoạch kinh doanh".

Trên thực tế, việc bảo hộ sản xuất ôtô trong nước rất ảnh hưởng tới quyền lợi người tiêu dùng. Thời gian dành cho họ tại thị trường Việt Nam cũng đã gần 10 năm, nhưng về mặt công nghệ, vẫn không có đầu tư gì mới. Chỉ có Toyota dự định sản xuất thân xe, còn lại hầu hết các liên doanh vẫn lắp ráp CKD. Chủ trương tăng tỷ lệ nội địa hóa trong lĩnh vực chế tạo ôtô của Chính phủ vẫn chưa có kết quả đáng kể.

(Theo Ôtô Xe Máy)