Bán khống lợi - hại ra sao?

Đề nghị tòa soạn giải thích giúp tôi bán khống là gì và Việt Nam đã áp dụng chưa. Hình thức giao dịch này có ưu thế gì và rủi ro như thế nào? (vothuanminh)

Trả lời:

Bán khống (short sell) là một nghiệp vụ giao dịch chứng khoán được sử dụng tại hầu hết thị trường chứng khoán phát triển trên thế giới. Khi nhà đầu tư phán đoán giá một loại chứng khoán sẽ giảm, họ đi vay chứng khoán đó từ nhà môi giới (brokerage house) hoặc tổ chức lưu ký có sở hữu chứng khoán, thường là công ty chứng khoán, và bán ra trên thị trường.

Khi giá chứng khoán đó thực sự giảm, họ sẽ mua lại trên thị trường bằng số lượng đã bán tương ứng với giả rẻ hơn và trả lại người cho vay (công ty chứng khoán), cộng với một khoản phí nhất định. Nhà đầu tư sẽ thu được lợi nhuận bằng chênh lệch giữa giá bán và giá mua lại, sau khi đã trừ đi chi phí trả cho công ty chứng khoán.

Bán khống là một công cụ kiếm lợi nhuận rất hữu hiệu cho nhà đầu tư khi giá đang đà đi xuống, tương tự như nghiệp vụ thông thường là nhà đầu tư bỏ tiền mua chứng khoán và bán đi khi giá cao, áp dụng khi giá đi lên.

Bán khống cũng góp phần giúp ổn định thị trường, ngăn không cho giá chứng khoán tăng quá mạnh. Khi giá chứng khoán tăng đến một mức nhất định thì sẽ có nhiều nhà đầu tư cảm thấy đó là mức giá bất hợp lý và vay chứng khoán để bán ra cân bằng với lượng cầu.

Tuy vậy, bán khống cũng đem lại nhiều rủi ro, vì nếu trái với nhận định của nhà đầu tư, giá chứng khoán tăng lên thì đến hạn thanh toán, họ sẽ phải mua lại chứng khoán để trả lại người cho vay với giá cao hơn giá bán và chịu thua lỗ.

Ngoài ra, do bán khống làm tăng cung nên nó đặc biệt gây nguy hiểm cho thị trường chứng khoán trong giai đoạn suy thoái. Bán khống làm cho giá chứng khoán càng suy giảm nặng nề và gây hoảng loạn cho các nhà đầu tư khác.

Bán khống đòi hỏi có công cụ kiểm soát hữu hiệu việc cho vay bán và mua hoàn trả chứng khoán, các giao dịch trên thị trường đồng thời ngăn chặn rủi ro, nên tại thị trường chứng khoán Việt Nam hiện chưa áp dụng nghiệp vụ này.

(Câu trả lời do Công ty Chứng khoán Tân Việt - TVSI cung cấp)

Bạn muốn chia sẻ thông tin, hoặc có thắc mắc liên quan đến chứng khoán? Hãy chia sẻ tại đây.