Hạn mức cho vay cầm cố sẽ ảnh hưởng xấu tới TTCK

Các ngân hàng thương mại đang rất bức xúc trước quy định của Ngân hàng Nhà nước về hạn mức cho vay đầu tư chứng khoán không được quá 3% trên tổng dư nợ. Theo họ, nếu áp dụng ngay quy tắc này, hoạt động vay cầm cố chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng và nguồn tiền đổ vào thị trường chứng khoán sẽ giảm.

Mặc dù đã được hình thành cách đây 7 năm, nghiệp vụ cho vay cầm cố cổ phiếu của các ngân hàng mới thực sự phát triển trong 2 năm trở lại đây. Nhu cầu vay vốn mua chứng khoán của nhà đầu tư luôn tăng cao vào những thời điểm thị trường tăng nóng. Đặc biệt, trong thời gian ngắn trở lại đây, doanh số cho vay cầm cố cổ phiếu tại các ngân hàng liên tục tăng trưởng mạnh.

Theo ông Bùi Tấn Tài - Phó tổng giám đốc, kiêm Giám đốc khối khách hàng cá nhân ACB - hạn mức vốn cho vay cầm cố chứng khoán của ACB đến thời điểm này đã đạt trên dưới 90%. Ông Tài cho biết, mặc dù thời gian gần đây thị trường cổ phiếu có sự sụt giảm, nhưng lượng khách hàng đến ACB cầm cố vay tiền mua thêm vẫn không giảm.

Một số ngân hàng cổ phần khác tuy không cho biết chính xác về tổng số dư nợ cho vay cầm cố, nhưng trên thực tế đến thời điểm này cũng đã gần chạm mốc cho phép.

Sau khi chỉ thị được ban hành, nhiều ngân hàng đã lên tiếng phản đối và tỏ ra bức xúc. Theo lý giải của các ngân hàng, vay cầm cố chứng khoán cũng là một trong những nghiệp vụ tín dụng cho vay. Nếu ngân hàng có sự kiểm soát chặt chẽ về tài sản đảm bảo, mục đích sử dụng vốn và khách hàng chứng minh được khả năng trả nợ thì không lý do gì phải hạn chế.

Trên thực tế, trong thời gian qua nghiệp vụ cho vay cầm cố đã phát triển một cách an toàn. Các ngân hàng thực hiện nghiệp vụ này vẫn quản lý được rủi ro vì hạn mức cho vay tối đa cũng chỉ đạt 50% thị giá cổ phiếu đang giao dịch trên thị trường tại thời điểm vay.

Tổng giám đốc một ngân hàng thương mại cổ phần tại TP HCM cho biết, ông rất đồng tình với quan điểm của Ngân hàng Nhà nước là phải kiểm soát chặt chẻ rủi ro trong cho vay cầm cố chứng khoán. Tuy nhiên, nếu bị khống chế ở mức 3% trên tổng dư nợ và buộc phải thực hiện sau 15 ngày kể từ khi chỉ thị có hiệu lực thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán.

Nguyên nhân là hiện một số ngân hàng có doanh số cho vay cầm cố nhiều chắc chắn đã chạm mức 3% trên tổng dư nợ. Chính vì vậy, ngân hàng sẽ phải nhanh chóng thu hồi nợ của nhà đầu tư để tránh vượt quá quy định. Nhà đầu tư phải nhanh chóng bán cổ phiếu để trả nợ ngân hàng và điều này sẽ ảnh hưởng đến luồng tiền của nhà đầu tư chuyển vào thị trường chứng khoán.

"Về mặt lâu dài thì chỉ thị trên có thể là quy trình đúng nhưng nếu áp dụng ngay thì quả thực rất khó khăn cho cả ngân hàng, nhà đầu tư và thị trường chứng khoán. Vì vậy, theo tôi việc giám sát và kiểm soát luồng tiền cho vay cầm cố cần phải có lộ trình, không thể thực hiện trong ngày một ngày hai" - vị tổng giám đốc trên nhấn mạnh.

Ông Huỳnh Anh Tuấn - Trưởng phòng môi giới Công ty chứng khoán ACBS - cũng cho hay, nếu thực sự dư nợ tín dụng của các ngân hàng đã gần chạm ngưỡng 3% trên tổng dư nợ thì sẽ rất khó khăn cho thị trường chứng khoán.

Theo ông Tuấn, trong thời gian tới, lượng cung chứng khoán sẽ tăng mạnh, chủ yếu là những loại hàng hóa chất lượng cao, nhiều đợt IPO lớn cũng được thực hiện. Để có được những loại hàng hóa tốt, nhà đầu tư phải có sự chuẩn bị số vốn lớn. Như vậy, nếu hạn chế luồng tiền của nhà đầu tư theo hình thức trên e rằng cầu sẽ khó đáp ứng được cung dẫn đến thị trường mất tính ổn định và nhiều khả năng sẽ điều chỉnh.

Tuy nhiên, theo Ngân hàng Nhà nước, những tháng đầu năm nay, vốn tín dụng có xu hướng tăng trưởng ở mức cao hơn so với cùng kỳ các năm trước và mục tiêu cả năm, có thể ảnh hưởng không thuận lợi đối với kiểm soát lạm phát. Đặc biệt, cho vay để đầu tư, kinh doanh chứng khoán có nguy cơ rủi ro do thị trường chứng khoán đang điều chỉnh.

Trong khi đó, việc thu thập thông tin từ thị trường để đánh giá, quản trị rủi ro vẫn còn bất cập nên cần thiết phải khống chế dư nợ vốn cho vay, chiết khấu giấy tờ có giá để đầu tư, kinh doanh chứng khoán ở mức dưới 3% tổng dư nợ tín dụng của ngân hàng.

(Theo Lao Động)