Khó tăng ưu đãi thuế cho doanh nghiệp niêm yết

Bộ Tài chính đang gấp rút xây dựng chính sách ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán đến năm 2010. Tuy nhiên, xung quanh việc định mức tăng ưu đãi lên bao nhiêu vẫn đang là vấn đề gây tranh cãi.

DN niêm yết trên thị trường chứng khoán được ưu đãi thuế.

Theo bà Bạch Thị Minh Huyền, Phó Vụ trưởng Vụ chính sách Thuế Bộ Tài chính, dự thảo chính sách ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán (TTCK) đang được gấp rút xây dựng nhằm chính thức hóa các mức ưu đãi tạm thời đối với doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch (gọi chung là doanh nghiệp niêm yết) chứ không nhằm đưa ra một mức ưu đãi lớn hơn. Như vậy, nhiều khả năng các doanh nghiệp tham gia TTCK sắp tới cũng chỉ được giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm như các doanh nghiệp niêm yết hoặc đăng ký giao dịch hiện hành.

Ý kiến của bà Huyền dù chưa phải là quyết định cuối cùng nhưng đã gây bất ngờ cho các doanh nghiệp và nhiều nhà đầu tư pháp nhân. Trước đó, tại một cuộc hội thảo bàn về chính sách thuế cho doanh nghiệp niêm yết được Hiệp hội các Nhà đầu tư tài chính (VAFI) tổ chức nhiều ý kiến từ các bộ ngành, cơ quan liên quan cũng đồng tình với đề xuất xây dựng một chính sách ưu đãi thuế theo hướng lũy thoái, tức là doanh nghiệp niêm yết càng muộn càng được hưởng ít ưu đãi nhằm khuyến khích các doanh nghiệp niêm yết sớm. Sau cuộc hội thảo này, VAFI đã có văn bản chính thức gửi Bộ Tài chính, Thủ tướng đề xuất một chính sách ưu đã thuế có điều kiện áp dụng cho 200 doanh nghiệp tham gia niêm yết tích cực nhất.

Theo VAFI, nguyên tắc áp dụng ưu đãi thuế nên dựa vào thời gian doanh nghiệp tham gia TTCK. Điều này có nghĩa là nếu doanh nghiệp tham gia ngay trong năm văn bản ưu đãi thuế có hiệu lực sẽ được giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm và sẽ giảm dần vào các năm sau đó.

Ngoài ra, trên cơ sở kiến nghị của VAFI, được sự đồng tình của nhiều doanh nghiệp và một số cơ quan liên quan, một dự thảo ưu đãi thuế tạm gọi là dự thảo 1-2-3-4 (quy định nếu niêm yết vào năm 2006 sẽ được giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm, niêm yết năm 2009 được giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 1 năm) đã được đưa ra bàn thảo và lấy ý kiến trong Bộ Tài chính. Tuy nhiên, phương án này đã không nhận được sự đồng thuận của cấp có thẩm quyền cao hơn, khiến các nhà làm luật đang tính toán một phương án khác.

Về phía doanh nghiệp niêm yết, họ có nhiều lý do để cho rằng, họ "đáng" được hưởng ưu đãi thuế cao hơn. Chẳng hạn, trong bối cảnh hầu hết các doanh nghiệp trong nền kinh tế không phải công khai thông tin, minh bạch tài chính thì doanh nghiệp niêm yết lại bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ này.

Ông Đỗ Văn Trắc, Tổng giám đốc Công ty Sacom (doanh nghiệp niêm yết đầu tiên trên TTCK) cho rằng, việc phải công bố thông tin là một bất lợi lớn cho doanh nghiệp khi mà mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành ngày càng gay gắt như hiện nay. Để bù đắp điểm bất lợi này, hoặc là Bộ Tài chính phải buộc tất cả các doanh nghiệp khác cũng phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin hoặc là phải có sự ưu đãi hơn về chính sách thuế cho doanh nghiệp niêm yết.

Về phía nhà đầu tư, nhiều ý kiến cho rằng, việc doanh nghiệp được giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp như hiện nay là quá ít ỏi so với khoản chi phí mà họ phải bỏ ra để lo thủ tục niêm yết. Đó là chưa kể, lợi nhuận của doanh nghiệp chính là lợi nhuận của cổ đông và nếu tăng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cho họ sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tích lũy vốn, tái đầu tư, tăng năng lực sản xuất mang lại lợi nhuận lớn hơn cho chính các cổ đông, các nhà đầu tư. Do vậy, việc tăng ưu đã thuế vì thế sẽ gián tiếp thu hút công chúng đến với TTCK.

Về vấn đề này, bà Bạch Thị Minh Huyền cho rằng, việc tăng ưu đãi thuế cho doanh nghiệp niêm yết phải xem xét trên bình diện tổng thể các doanh nghiệp khác trên nền kinh tế, chứ không thể tăng theo cảm quan được. Theo bà, doanh nghiệp niêm yết được ưu đãi như vậy là nhiều và mức này đủ hấp dẫn doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay, vì năm tới khi TTCK có quy mô đủ lớn, doanh nghiệp niêm yết sẽ không được hưởng ưu đãi nữa.

Bà Huyền cho rằng, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp niêm yết là "phần thưởng" dành riêng cho hành vi niêm yết. Vì vậy, nếu doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề, lĩnh vực đang được hưởng ưu đãi thì họ vẫn được hưởng nguyên mức thuế ấy. Theo dự tính của Bộ Tài chính, cuối năm nay, văn bản ưu đãi thuế cho doanh nghiệp niêm yết dưới dạng một quyết định của Chính phủ sẽ được ban hành.

(Theo Đầu Tư Chứng Khoán)