'Thủ tục còn phụ thuộc lương tâm của người làm thuế'

Trước phản ánh về thời gian xử lý các thủ tục và tác động của những quyết định từ mỗi cục thuế, lãnh đạo ngành tài chính cho rằng, cơ quan thuế cần chủ động ra quyết định để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp.

Tại cuộc đối thoại với khoảng 400 doanh nghiệp phía Bắc được tổ chức sáng nay tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đã tiếp nhận nhiều phản ánh về thủ tục thuế và hải quan.

Doanh nghiệp tiếp tục nêu những khúc mắc thường gặp, nhưng không phải ở đâu cũng được giải quyết thỏa đáng. Bà Trần Thị Minh, Giám đốc Tài chính của Công ty CP ôtô Xuân Kiên (Vinaxuki), nêu một ví dụ. Công ty được đặt tại huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc), nên khi huyện này được sáp nhập vào Hà Nội từ ngày 1/8/2008, doanh nghiệp sẽ chuyển sang sử dụng hóa đơn do Cục thuế Hà Nội phát hành. Tuy nhiên, công văn việc chuyển đổi hóa đơn lại chỉ nêu Hà Tây chuyển sang sử dụng hóa đơn của Hà Nội, mà bỏ sót các khu vực của Vĩnh Phúc và Hòa Bình.

Bốn loại thuế sẽ được sửa đổi trong năm 2009, gồm gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng và tiêu thụ đặc biệt. Ảnh: Hoàng Hà

Do không được đề cập trong văn bản này, Vinaxuki không thể sử dụng hóa đơn mới của Hà Nội, cũng không được dùng hóa đơn cũ của Vĩnh Phúc, nên không xử lý được các thủ tục thuế. Phải 13 ngày sau, họ mới nhận được công văn từ Cục thuế cho phép sử dụng hóa đơn cũ của Vĩnh Phúc. Đại diện Vinaxuki cho rằng, cách làm việc của cơ quan thuế là máy móc và gây phiền hà cho doanh nghiệp.

Kế toán trưởng của Công ty TNHH Phước Hồng Đỗ Thị Thanh Thảo thì đứng lên hỏi, các quy định đối với hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn trong mấy năm nay có thay đổi không, rồi mới quyết định có nêu bức xúc hay không. Sự thận trọng của vị đại diện này khiến cả hội trường cười ồ, nhưng được giải thích là do doanh nghiệp chờ đợi lâu mà không được xử lý.

Khi được khẳng định các quy định của Bộ Tài chính còn hiệu lực, bà kế toán trưởng, cho biết, sau khi nhập gạo của một doanh nghiệp và hoàn thành các hóa đơn, Phước Hồng đề nghị được hoàn thuế. Song Cục thuế Hải Phòng nói hồ sơ của doanh nghiệp chưa đầy đủ. Sau đó, Phước Hồng nhận thông báo sẽ không được hoàn thuế vì đối tác đã bỏ trốn. Doanh nghiệp này tiếp tục đề nghị được hoàn thuế, bởi theo họ, các hóa đơn đã hoàn tất và được cơ quan thuế rà soát trước khi đối tác bỏ trốn, nên hoàn toàn hợp pháp.

Nhưng từ đó đến nay là 4 năm rưỡi, khoản tiền hoàn thuế 1,3 tỷ đồng của doanh nghiệp vẫn chưa thấy đâu. Trong khi đó, mỗi tháng doanh nghiệp nộp phạt 10 triệu đồng vì chưa hoàn tất các thủ tục thuế. Theo bà Thảo, doanh nghiệp đã hơn 30 lần gửi công văn tới Cục thuế Hải Phòng đề nghị được xử lý.

Trước bức xúc của doanh nghiệp, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn đề nghị đại diện Phước Hồng làm hồ sơ gửi thẳng lên Bộ Tài chính để xử lý. Ông nhận định trường hợp như của doanh nghiệp này sẽ được kiểm trước hoàn thuế sau, nhưng khi Cục thuế Hải Phòng kiểm tra nhiều lần mà vẫn không hoàn thuế cho doanh nghiệp thì cần xem lại. Trong năm 2009, Hải Phòng sẽ là một địa điểm thanh tra của Bộ về hoạt động hoàn thuế. Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng cho biết, khi khúc mắc của doanh nghiệp tại các cục thuế không được xử lý, họ có thể phản ánh lên Tổng cục thuế, thậm chí lên Bộ Tài chính. “Doanh nghiệp có quyền kiện nếu cơ quan thuế làm sai”, ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn khẳng định.

Với trường hợp của Vinaxuki, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn xác nhận, sau sự việc, Cục thuế Hà Nội đã rút kinh nghiệm. "Cơ quan thuế cần mạnh dạn, dám ra quyết định nếu cần có điều chỉnh, để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vì một phần diện tích của Vĩnh Phúc và Hòa Bình đã về với Hà Nội", Thứ trưởng Bộ Tài chính nói. Ông cho rằng, trong nhiều trường hợp, việc thực hiện các thủ tục thuế còn phụ thuộc vào lương tâm của người làm các thủ tục này.

Cuộc đối thoại thường niên này là dịp cơ quan quản lý và doanh nghiệp trao đổi ý kiến về tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục hành chính. Ông Tuấn cho biết, trong năm 2009, 4 loại thuế sẽ được sửa đổi nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân, gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng và tiêu thụ đặc biệt. Ông nhấn mạnh, với thuế thu nhập cá nhân, tỷ lệ khấu trừ với thu nhập vãng lai sẽ là 10%.

Với các thủ tục hải quan, hiện tỷ lệ kê khai qua mạng là 67%, và dự kiến trong năm 2009 được nâng lên 80%. Cơ quan hải quan sẽ cung cấp phần mềm miễn phí cho doanh nghiệp để đẩy nhanh các thủ tục. Tại các cửa khẩu lớn, dự kiến sẽ có hệ thống soi hàng tập trung, để giảm dần việc mở các container để kiếm tra, giúp rút ngắn thời gian thông quan xuống còn khoảng 2 giờ.

Ngọc Châu