Bộ trưởng Tài chính: 'Hạnh phúc nhất là không bị bội chi'

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh cho rằng, trước mắt, nguồn thu ngân sách có thể giảm, do cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển trước. Nhưng khi sản xuất đã mạnh, bội chi ngân sách có thể được khắc phục.

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh. Ảnh: Hoàng Hà

So với 2 Bộ trưởng Nông nghiệp và Tài nguyên trả lời chất vấn trước hôm 11/11, ông Vũ Văn Ninh là người có kinh nghiệm trả lời các câu hỏi của đại biểu hơn cả, bởi đã nhiều lần đăng đàn trước Quốc hội. Ngoài những câu hỏi đã gửi đến từ trước và được phản hồi bằng văn bản, ông nhận thêm 27 câu hỏi cho phần trả lời trực tiếp.

Các câu chất vấn dành cho ông không thực sự sắc sảo, và phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Tài chính cũng kém sôi nổi so với 2 Bộ trưởng trước. Song ông có được sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng, với số liệu chi tiết.

Trước những câu hỏi về bội chi và điều hành ngân sách, ông Vũ Văn Ninh cho rằng, bội chi của Việt Nam xuất phát từ nhu cầu về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng lớn. Trong khi đó, thu ngân sách chưa thể tăng nhanh, vì cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh. Theo ông, khi kinh tế phát triển hơn và sản xuất mạnh lên, việc tăng thu ngân sách là khả thi. "Làm Bộ trưởng Bộ Tài chính hạnh phúc nhất là cân đối ngân sách mà không phải bội chi, nếu bội thu thì càng tốt", ông Ninh chia sẻ.

Bộ trưởng Tài chính cũng trấn an các đại biểu rằng, bội chi của Việt Nam hiện nay không phải là nguyên nhân gây lạm phát. "Từ năm 1997 trở về trước, bội chi đồng nghĩa với việc phát hành tiền. Nhưng về sau, bội chi của chúng ta là huy động từ nguồn vay, trong đó có vay dài hạn từ trong nước và ngoài nước", ông Ninh cho hay.

Theo chương trình, nội dung của Bộ trưởng Tài chính sẽ tập trung vào việc điều hành giá cả và vốn, ngân sách, nhưng phần lớn đại biểu quan tâm đến giá. Cũng như nhiều người khác, đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai (Tây Ninh) và Đặng Đức Châu (Quảng Trị) đều băn khoăn trước việc giá các mặt hàng thiết yếu, nhất là xăng dầu, giảm chậm trong khi giá thế giới đã xuống thấp. Theo Bộ trưởng Tài chính, việc điều hành giá xăng dầu và các mặt hàng thiết yếu khác được thực hiện theo định hướng thị trường có sự quản lý của Nhà nước. "Giá cả từng bước đi theo thị trường, nhưng sẽ có cơ chế để giám sát và quản lý", ông Ninh nói.

Không hài lòng với lý giải của Bộ trưởng Tài chính, đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai tiếp tục: "Tôi đồng ý là chính sách cần có độ trễ, nhưng không thể đến mức để người dân lên tiếng. Là đơn vị quản lý giá, Bộ Tài chính sẽ điều hành như thế nào?', bà Mai chất vấn.

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh cho hay, tới đây cơ quan quản lý tài chính cùng Bộ Công Thương sẽ công bố một số quy định để doanh nghiệp làm cơ sở điều chỉnh giá xăng dầu và tạo điều kiện cho người dân giám sát giá bán lẻ. Dự kiến, liên bộ Tài chính - Công Thương sẽ công bố thuế suất, mức lãi hợp lý và mức bù lỗ tương ứng và với mức giá xăng dầu nhập khẩu về Việt Nam là bao nhiêu. "Từ đó doanh nghiệp sẽ có thể chủ động công bố giá, Nhà nước kiểm soát và người dân có thể giám sát", ông Ninh nói.

Theo Bộ trưởng Tài chính, thực tế việc giá bán lẻ xăng dầu ở mức cao và diễn biến gần với thị trường cũng giúp người sử dụng nhiên liệu tiết kiệm hơn. Tính trung bình trong những tháng qua, khi giá xăng dầu ở mức cao, lượng tiêu thụ đã giảm khoảng 20-30%, ông Ninh cho biết. Sau thông tin này, các đại biểu không đặt thêm câu hỏi liên quan đến xăng dầu.

Đại biểu Nguyễn Thị Mai (Ninh Thuận) tiếp tục xoáy sâu vào thuế suất đối với các mặt hàng nhập và xuất khẩu liên quan đến ngành nông nghiệp. Theo bà, Việt Nam đã hạ thuế suất nhập khẩu đối với các loại thịt gà, bò sớm hơn lộ trình đến 4 năm. Theo cam kết WTO, đến năm 2012, Việt Nam mới hạ các mức thuế này. "Trong khi các nước phương Tây phát triển còn trợ cấp nông nghiệp, Việt Nam là một nước nông nghiệp lại đi ngược xu thế. Khi làm như vậy, Bộ đã tính toán hậu quả chưa, và dựa trên cơ sở nào để đưa ra quyết định giảm thuế? ", bà Nguyễn Thị Mai chất vấn và cho rằng, lượng ngoại tệ nền kinh tế phải chi cho các loại thịt nhập khẩu lên tới 2 tỷ USD.

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh cho hay, cuối năm 2007 và đầu năm 2008, ưu tiên hàng đầu là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội. Tại thời điểm tháng 8-9/2007, giá thực phẩm leo thang khiến chỉ số giá tiêu dùng càng tăng mạnh, vì lương thực, thực phẩm chiếm trên 40% "rổ" hàng hóa tính CPI.

Trong khi đó, chăn nuôi trong nước gặp khó khăn vì dịch bệnh. "Tổng đàn trâu bò chết vì gia cầm, gia súc là trên 23.000 con. Việt Nam mất cân đối cung cầu, khi thịt bò thiếu đến 119.000 tấn. Trong 10 tháng, Việt Nam nhập trên 176 triệu USD", ông Ninh cho biết. Mặt khác, theo ông, cũng cần chú ý đến việc giá một số loại thịt nhập khẩu còn rẻ hơn trong nước, như giá gà "ngoại" rẻ hơn hàng nội 30.000-50.000 đồng mỗi con.

Ông Vũ Văn Ninh khẳng định, việc điều chỉnh thuế suất nhập khẩu lương thực trong từng thời điểm đều nhằm cân đối cung cầu hàng hóa trong nước, hạn chế đà tăng giá tiêu dùng. Sau thời gian này, Bộ Tài chính cũng đã hạ thuế suất của các thức ăn cho chăn nuôi nhập khẩu xuống 0-2% như ngô, bột mì, .. nhằm hỗ trợ sản xuất trong nước. Đến nay, khi sản xuất trong nước phục hồi, Bộ đã nâng thuế nhập khẩu lên mức cao nhất của WTO để hỗ trợ sản xuất trong nước.

Ngọc Châu