WB khuyến nghị chấm dứt 'bong bóng nhà đất'

Lạc quan về kinh tế Việt Nam năm 2008, song Ngân hàng Thế giới (WB) cũng đưa ra nhiều khuyến nghị cho việc ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát sau thời gian dài im lặng. Một trong những giải pháp trọng tâm là chấm dứt tình trạng bong bóng trên thị trường bất động sản.  
> Lạm phát cả năm có thể lên tới 15%

Trong báo cáo kinh tế Đông Á năm nay, WB dành một khoảng thời gian dài để nói về kinh tế Việt Nam. Theo Ngân hàng Thế giới, có nhiều dấu hiệu cho thấy nền kinh tế quá nóng, đầu tiên là lạm phát gia tăng. Theo thống kê của WB, các mặt hàng lương thực - thực phẩm từ tháng 1/2007 đến nay đã tăng 30%, các mặt hàng không phải thực phẩm tăng trên 10%.

Một dấu hiệu được WB chú ý là "bong bóng" trên thị trường bất động sản. Hiện giá trung bình mỗi m2 đất ở tại Hà Nội và TP HCM là trên 15 triệu đồng, song vào năm 2002, con số này mới ở dưới 12 triệu đồng. Theo WB, xu hướng bong bóng nhà đất hiện nay là sự tiếp nối của đợt sốt giá trên thị trường chứng khoán hồi đầu năm 2007.

Mặt khác, theo WB, hiện rất khó xác định dòng vốn vào Việt Nam là ngắn hạn hay dài hạn, do không có số liệu chính thức. "Năm 2007, hầu hết dòng vốn ngắn hạn có thể đã được đưa vào dự trữ", báo cáo của WB cho hay.  

Theo WB, bong bóng nhà đất là một nguyên nhân quan trọng dẫn đến lạm phát. Ảnh: Hoàng Hà

Phân tích về những nguyên nhân dẫn đến lạm phát, các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới cho rằng, ngoài giá nguyên vật liệu thế giới tăng, một yếu tố quan trọng là tình trạng mà tổ chức này gọi là "tam pháp bất khả thi".  

Chuyên gia kinh tế trưởng Martin Rama phân tích, chu chuyển dòng vốn, tỷ giá cố định và chính sách tiền tệ độc lập đã tạo nên tình trạng này. Khi đưa tiền đồng ra để mua vào đôla nhằm duy trì tỷ giá, việc này đồng thời cũng làm ảnh hưởng tới tính thanh khoản của tiền đồng trong nền kinh tế.

Trong báo cáo về tình hình kinh tế Việt Nam, WB đưa ra dự báo về kinh tế trong năm 2008 với 2 phương án. Với phương án thứ nhất, tổ chức này cho rằng, Việt Nam sẽ đạt tốc độ tăng trưởng 8%, xuất khẩu tăng 22%. Một phương án thấp hơn của WB cho rằng, GDP sẽ ở mức 7,5% và xuất khẩu 20%. Trả lời câu hỏi của báo giới, ông Rama "nghiêng" về phương án lạc quan thứ nhất hơn.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế trong nước, dự báo của WB có phần hơi lạc quan. Các chuyên gia Phạm Chi Lan và Nguyễn Quang A đều bày tỏ sự đồng tình với quan điểm của Chính phủ khi cho rằng, nền kinh tế tăng trưởng 7,5% trong năm nay đã là thành công.  

Chính phủ mới đây cho biết sẽ đề nghị Quốc hội điều chỉnh các chỉ tiêu kinh tế xã hội năm 2008, trong đó đưa mục tiêu tăng trưởng từ 8,5-9% xuống 7,5%. Trong lời kêu gọi người dân tiết giảm chi tiêu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, các biện pháp để ổn định kinh tế vĩ mô thời gian tới theo thứ tự sẽ là thắt chặt tiền tệ, cắt giảm đầu tư công, tập trung phát triển sản xuất công - nông nghiệp, cân đối cung - cầu hàng hóa và giảm nhập siêu. 

Trong các giải pháp cho việc ổn định kinh tế vĩ mô cho kinh tế Việt Nam, các chuyên gia của WB xếp việc chấm dứt tình trạng bong bóng trên thị trường nhà đất vào nhóm giải pháp quan trọng. Theo cơ quan này, việc giám sát các ngân hàng và quy định trần cho vay mua bất động sản sẽ giúp kiềm chế lạm phát. Hiện dư nợ cho vay bất động sản vào khoảng 103 nghìn tỷ đồng, trong khi tổng dư nợ của nền kinh tế là khoảng 1.000 nghìn tỷ đồng.

Ngân hàng Thế giới cũng cho rằng, việc đặt mức hạn trần cho vay đối với bất động sản có thể kéo chậm tốc độ phát triển đô thị và đầu tư cho nhà đất cũng như khu công nghiệp. Vì thế, giải pháp được các chuyên gia đề xuất là sử dụng các biện pháp thuế lũy tiến.

Một giải pháp khác được WB đề xuất là tách rời ảnh hưởng của đồng đôla và đa dạng hóa "giỏ" ngoại tệ. Theo WB, nếu một giỏ ngoại tệ được sử dụng làm tham chiếu cho chính sách tỷ giá từ tháng 12/2006, tỷ lệ lạm phát từ tháng 1/2007 đến nay sẽ thấp hơn mức hiện hữu khoảng 4%.

Bày tỏ quan tâm tới dòng vốn đầu tư vào Việt Nam, song WB chưa đưa ra nhiều khuyến nghị cho việc quản lý dòng vốn. Tổ chức này chỉ đề nghị hạn chế cấp phép cho các quỹ đầu tư ngắn hạn. Mặt khác, WB cũng khuyến nghị Việt Nam chuẩn bị các kế hoạch dự phòng cho trường hợp các dòng vốn đảo chiều.  

Ngọc Châu