Tăng giá xăng vì đã đến 'chân tường'

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Văn Tá giải thích lý do của đợt tăng giá xăng đột ngột với mức tăng lớn nhất từ trước đến nay là do các nhà nhập khẩu không thể cầm cự thêm và Chính phủ cũng không thể tiếp tục bù lỗ.
> Xăng tăng 1.700 đồng một lít/Ảnh sự kiện tăng giá xăng

Thứ trưởng Trần Văn Tá. Ảnh: M.K.

- Thứ trưởng nghĩ thế nào về mức tăng 1.700 đồng với mỗi lít xăng, cao nhất từ trước đến nay?

- Với mức giá dầu thô những ngày qua, các doanh nghiệp trong ngành đang lỗ 1.700-2.300 đồng với mỗi lít xăng, với dầu diesel cũng lỗ 4.000-4.500 đồng, với dầu mazut mức lỗ là 3.700 đồng với mỗi kg. Theo thống kê, trong 10 tháng đầu năm, các doanh nghiệp lỗ 6.000 tỷ đồng, và nếu không tăng giá xăng dầu, trong 2 tháng cuối năm các doanh nghiệp sẽ tiếp tục lỗ thêm 6.000 tỷ đồng, đưa mức cả năm lên 12.000 tỷ đồng.

Từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã dốc khoảng 12.300 tỷ đồng để bù lỗ cho giá dầu và 1.100 tỷ đồng cho giá xăng. Như vậy có thể khẳng định, giá xăng đã đến "chân tường" rồi, cả doanh nghiệp và Nhà nước đã ở vào thế không còn sức chịu đựng. Do vậy, người tiêu dùng cần chia sẻ gánh nặng cho doanh nghiệp và Nhà nước trong lần điều chỉnh giá xăng dầu này. Nếu tiếp tục để doanh nghiệp tiếp tục chịu lỗ, có khả năng họ sẽ không đủ sức cung ứng hàng cho thị trường. Khi đó, sẽ gây ra những ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế.

- Mức tăng 1.700 đồng cho mỗi lít xăng này đã đảm bảo cho doanh nghiệp không còn lỗ?  

- Giá dầu đang đứng ở mức rất cao với gần 100 USD một thùng. Các nhà nhập khẩu đầu mối đã đồng loạt kiến nghị tăng giá 2.000-2.500 đồng cho mỗi lít xăng. Tuy nhiên, sau khi xem xét, chúng tôi quyết định các doanh nghiệp chỉ được phép tăng tối đa 1.700 đồng một lít để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng.

- Giá dầu tinh lọc các doanh nghiệp nhập khẩu tăng cao, nhưng giá dầu thô Việt Nam xuất đi cũng tăng, vậy tại sao không thể bù giá cho nhau?

- Tôi lấy một phép tính để giải thích rõ về việc này. Để có một tấn dầu tinh lọc cần 1,5-1,7 tấn dầu thô. Chúng ta xuất đi khoảng 15,7 triệu tấn dầu thô năm 2007, song nhập về 12 triệu tấn xăng dầu tinh lọc, tương đương 18-20 triệu tấn dầu thô. Như vậy, chúng ta vẫn phải bù lỗ khá nhiều.

Tăng giá cũng nhằm hạn chế nạn buôn lậu xăng dầu qua biên giới. Song, so với các nước láng giềng, giá xăng dầu của chúng ta sau khi tăng vẫn còn thấp hơn. Ví dụ, xăng A92 tại Lào hiện tương đương 15.569 đồng tại Việt Nam, tại Campuchia là 15.196 đồng. Hiện chúng ta cũng cần điều chỉnh giá tiếp cận với giá thế giới, để tránh trường hợp kìm giá trong nước, đến khi không cầm cự được, buộc phải tăng với mức lớn, sẽ gây sốc cho thị trường.

- Tại sao xăng dầu được xác định là theo giá thị trường, nhưng thời gian trước đây vẫn được kìm lại?

- Theo Quyết định 55, xăng dầu là mặt hàng được giữ ổn định theo hướng thị trường. Tuy nhiên, mặt hàng này đưa vào nhóm hàng bình ổn giá khi có điểm bất thường trên thị trường. Trong điều kiện tăng giá tiêu dùng trong nước, buộc phải kìm giá xăng

- Ông dự báo việc tăng giá xăng dầu lần này sẽ tác động thế nào đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm nay?

- Hiện tôi chưa thể đưa ra con số tính toán chính xác, bởi việc tăng giá sẽ ảnh hưởng đến từng nhóm hàng riêng trên thị trường. Tuy nhiên, tôi cho rằng, mức ảnh hưởng có thể khởi điểm từ 0,11%.  

Nhóm phóng viên ghi