Doanh nghiệp Việt kiều còn vướng chuyện đất đai

Công ty cho thuê nhà xưởng đã có sổ đỏ chứng tỏ tài sản thuộc sở hữu của mình. Doanh nghiệp đi thuê cũng có đầy đủ quyền theo quy định. Thế nhưng giao dịch 2 bên đã bị Sở Kế hoạch đầu tư tỉnh Long An ách lại gần nửa năm trời vì sự vênh nhau giữa các luật áp dụng.  

Ông Trần Thanh Liêm, Trung tâm xúc tiến và tư vấn đầu tư Long An cho biết tại buổi trao đổi vướng mắc thực hiện Luật Đầu tư do Bộ Kế hoạch đầu tư tổ chức ở TP HCM hôm 3/8, cả 2 doanh nghiệp thuê và cho thuê này đều là công ty 100% vốn nước ngoài, do Việt kiều về nước làm chủ.

Theo Luật Đầu tư, nhà xưởng đã có sổ đỏ thì doanh nghiệp được phép cho thuê kinh doanh. Song phần đất được giao thuộc quyền quản lý của Sở Tài nguyên môi trường. Sở Tài nguyên cho rằng, theo Luật Đất đai, doanh nghiệp có vốn nước ngoài được giao đất không thể cho thuê nhà xưởng xây bên trên nếu chỉ trả tiền thuê đất hằng năm. Luật Đất đai cũng cho phép Việt kiều được sở hữu nhà, đất trong nước nhưng trên thực tế, cơ chế thực hiện còn nhiều khó khăn.

Ưu tiên cấp phép kinh doanh theo cam kết WTO. Ảnh: P.A.

Sở Kế hoạch đầu tư tỉnh Long An phải treo hồ sơ, gửi công văn hỏi ý kiến từ Bộ ngành dọc; sau đó hướng dẫn doanh nghiệp đi đường vòng bằng cách xin đổi nội dung quyết định giao đất từ chỗ trả tiền nhiều lần thành thanh toán thuê đất một lần cho 50 năm (thời hạn giấy phép kinh doanh của công ty). Hoàn tất những thủ tục này, Sở Kế hoạch đầu tư mới chấp nhận công ty cho thuê giao phía thuê quyền sử dụng nhà xưởng có trả tiền.

"Luật Đầu tư quy định cấp phép trong vòng 15 ngày sau khi doanh nghiệp nộp hồ sơ, nhưng trong thực tế kéo dài đến nhiều tháng trời vì những vướng mắc từ phía cơ quan thực thi", ông Liêm băn khoăn khi nhận được nhiều phản ánh than phiền từ các nhà đầu tư.

Cũng liên quan đến chính sách dành cho chủ đầu tư Việt kiều hay người nước ngoài, Tổng giám đốc Công ty hộp sắt Tovecan Nguyễn Văn Lại than, tư cách người đại diện pháp lý của doanh nghiệp đang rối như mớ bòng bong chưa biết giải quyết thế nào.

Chủ tịch Hội đồng quản trị của Tovecan là người nước ngoài, không có mặt ở Việt Nam và là người đại diện pháp luật cho công ty trên giấy phép kinh doanh. Ông Lại là tổng giám đốc thuê nên không đủ tư cách đại diện pháp luật.

Thế nhưng luật Cư trú mới đây quy định, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp phải ngụ tại Việt Nam. "Nhưng không có hướng dẫn hay quy định cụ thể nào cho thủ tục thay đổi này", ông Lại cho biết.

Trao đổi với VnExpress, Vụ trưởng Pháp chế của Bộ Kế hoạch đầu tư Phạm Mạnh Dũng thừa nhận rằng, cái vướng lớn nhất của Luật Đầu tư sau một năm triển khai chính là thủ tục chênh giữa cơ quan thực thi ở địa phương, vênh giữa các quy định pháp luật với nhau.

Ví như chuyện giao đất cho các nhà đầu tư nước ngoài, ông Dũng cho rằng cơ chế mở nhưng chưa thoáng, thủ tục còn nhiều phức tạp. "Thực sự thì khi xây dựng dự thảo luật Đầu tư, những chính sách cho nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là Việt kiều chưa được chú trọng bằng vấn đề làm sao để chính sách của Việt Nam phù hợp cam kết WTO", ông Dũng cho biết.

Bộ Kế hoạch Đầu tư cũng đang soạn thảo nghị định về hướng dẫn thực hiện Luật Đầu tư theo cam kết WTO. Trước mắt, theo ông Dũng, khi cấp phép cho các dự án trong và ngoài nước, địa phương sẽ ưu tiên thực hiện theo cam kết WTO trong quá trình áp dụng các quy định pháp luật.

Phan Anh