'Cò' cổ phiếu

Lái Camry 2.4, xách laptop, quần là thẳng nếp, sơ mi, cà vạt hàng hiệu, trông Long chẳng khác nào sếp của một công ty tư nhân. Thế nhưng nghề chính của anh chàng này là môi giới, buôn bán cổ phiếu trên thị trường OTC.

Từng là công chức nhà nước, trợ lý giám đốc công ty, Long có mối quan hệ rất rộng. Khi công ty cổ phần hóa vào những năm 2001, cổ phần là khái niệm gì đó rất xa xôi, nhiều đồng nghiệp không có nhu cầu mua, anh liền vay mượn tiền ba mẹ, thuyết phục vợ bán đất gom cổ phiếu. Khi nhận thức cao hơn một chút, cơ quan phát hành cổ phiếu mới, đồng nghiệp bán quyền mua, hội bạn bè cùng du học ở nước ngoài về í ới gọi điện nhờ mua hộ, Long trở thành bà mối mát tay. Không chỉ môi giới cổ phiếu trong công ty, Long tìm nhiều nguồn khác và đến 2005 anh bỏ hẳn việc cơ quan, phụ bà xã trông coi cửa hàng và chơi chứng khoán.

Mua bán cổ phiếu OTC ngay sân Công ty Chứng khoán Sài Gòn. Ảnh: H.H.

Chiếc laptop của Long hiện là một kho dữ liệu phong phú với số điện thoại của vài trăm nhà đầu tư và vô số thông tin về các công ty cổ phần hóa. Danh mục đầu tư của anh cũng có 4-5 mã chứng khoán trên sàn TP HCM nhưng đánh hàng OTC vẫn là nguồn thu nhập chính. Ai có nhu cầu mua hay bán cổ phiếu OTC liên hệ với Long, anh đều cố gắng giúp. Tùy theo giá trị giao dịch, hoa hồng của mỗi phi vụ từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng.

Để có hàng, Long bỏ khá nhiều công sức đi lùng mua cổ phiếu tận gốc, ấy là cổ phần của công nhân, nhân viên các công ty mua với giá ưu đãi. Trước đây những mối như vậy tìm được khá dễ dàng và Long cũng phải nhờ tay người trong công ty, thường là cán bộ phòng quan hệ cổ đông, hay bộ phận kế toán giúp. Thế nhưng không phải lúc nào anh cũng thắng, có phen Long thua nặng, mất vài tỷ đồng, ăn không ngon ngủ không yên.

Ngoài những người như Long, trong vòng 2 năm trở lại đây xuất hiện đội ngũ "cò" bán chuyên nghiệp. Họ là cán bộ nhân viên trong các doanh nghiệp cổ phần hóa, biết mối bán nên đứng ra gom hàng hoặc ráp mối cho người ngoài có nhu cầu mua. "Cò" dạng này có xuất thân từ ông giám đốc công ty, bà phó giám đốc, kế toán trưởng đến anh nhân viên quèn. Thị trường OTC nóng bỏng, có những doanh nghiệp một ngày nhận vài trăm hồ sơ xin chuyển nhượng cổ phần, chớp cơ hội, những cò này kiếm ít cũng trăm triệu đồng.

Trong những ngày này còn có đội quân "cò" túc trực tại các công ty chứng khoán. Đơn cử như ở Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) có không dưới 20 "cò" có mặt thường xuyên để tìm nguồn khách. Hưởng phần trăm từ mua và bán cổ phiếu, có người kiếm được vài trăm triệu đồng/ngày. Buôn lớn đến nỗi họ còn sắm cả máy đếm tiền, máy soi tiền giao dịch ngay trên sàn chính thức. Giữa những nhóm “cò”, đã có sự liên kết để trao đổi mối hàng, thậm chí có nhiều đường dây thực hiện giao dịch từ Hà Nội vào TP HCM và ngược lại.

Thu hẹp môi giới tự do 

Trong làng môi giới chứng khoán, không ít người làm ăn đứng đắn và có uy tín. Long bảo: "Nếu làm ăn bất tín anh chỉ được một lần, cùng giới kinh doanh với nhau anh làm bậy lần sau khó ai tin anh nữa". Năm 2006, nhiều tay môi giới như Long thắng lớn, thu lợi tới vài chục tỷ đồng.

Tuy nhiên, trong thời buổi thị trường bát nháo, rất nhiều "cò" trục lợi, tung chiêu làm giá. Họ tung tin thất thiệt khiến thị giá nhiều cổ phiếu tăng vô căn cứ, phổ biến nhất là thông tin tăng vốn điều lệ, chia cổ tức, chia cổ phiếu thưởng. Các trang web rao mua bán cổ phiếu OTC nhan nhản là nơi nhiều cò đưa ra giá mua cao ngất để kích giá cổ phiếu lên hoặc rao bán giá cực thấp để dìm giá xuống. Bản thân nhiều ông giám đốc doanh nghiệp, buôn cổ phiếu tay trái cũng tung tin kích cổ phiếu tăng giá hoặc kéo cổ phiếu giảm giá để gom vào.

Thị trường lộn xộn đến mức theo một quan chức của Ủy ban chứng khoán Nhà nước, nói đến chứng khoán "chợ đen" là thấy rủi ro. Tình trạng mua bán giấy viết tay phổ biến khiến nhiều đối tượng lừa đảo, bán cổ phiếu ảo. "Về lâu dài, thị trường này cần phải có kiểm soát", quan chức này nói.

Một trong những mục tiêu trong năm 2007 được Chính phủ đặt ra là thu hẹp thị trường chứng khoán tự do. Theo Luật Chứng khoán, mua bán trao tay cổ phiếu là bất hợp pháp. Trong tương lai, TTGDCK Hà Nội và các công ty chứng khoán sẽ là những đơn vị thực hiện chức năng môi giới cổ phiếu của các công ty chưa lên sàn.

Trong khi cơ quan quản lý đang ấp ủ nhiều kế hoạch thì dân môi giới trên thị trường OTC vẫn làm ăn ào ào. Hải, nhân viên một ngân hàng cổ phần cho hay: "Quản lý thị trường chính thức cơ quan chức năng còn bở hơi tai nói gì đến thị trường phi tập trung. Việc xuất hiện những "cò" cá nhân là lẽ đương nhiên của một thị trường chứng khoán đang phát triển".

Việt Phong