Nhượng quyền thương mại còn hẹp cửa vì thiếu luật 

Mặc dù nhượng quyền thương mại (franchise) đã được luật hóa tại VN qua các luật Dân sự, Thương mại, Chuyển giao công nghệ, nhưng theo giới kinh doanh, hành lang pháp lý vẫn còn đi sau sự phát triển của loại hình làm ăn này. Thiếu luật khiến thị trường Việt Nam giảm sự hấp dẫn dù nhiều tiềm năng.
> Việt Nam mua quyền kinh doanh cà phê Australia

"Nghị định 35/CP quy định bên nhượng quyền hay nhượng quyền thứ cấp phải kinh doanh theo phương thức này 1 năm tại VN mới được mở rộng hoạt động. Quy định như vậy làm mất đi ưu thế cạnh tranh mở rộng thị trường của các nhà đầu tư nước ngoài", Chủ nhiệm Câu lạc bộ Franchise Việt Nam Ngô Dương Hoàng Thao nhận xét tại Hội thảo Thủ tục pháp lý về đăng ký franchise tại VN, diễn ra sáng qua ở TP HCM.

Cửa hàng nhượng quyền thương mại đầu tiên của Gloria Jean's Coffees (Australia) vừa khai trương sáng qua trên đường Đồng Khởi, TP HCM. Ảnh: N.L.

Theo ông Thao, không có nước nào quy định tương tự đối với một franchisor (người nhượng quyền), vì nếu nhà đầu tư có đủ năng lực, điều kiện thì có thể mở rộng hệ thống để chiếm lĩnh thị trường, tăng khả năng cạnh tranh ngay từ thời gian đầu hoạt động. Sự thành bại của một thương hiệu nhượng quyền còn tùy thuộc nhiều yếu tố khác, trong đó có bản sắc văn hóa dân tộc, chính sách quốc gia...

Ông chủ nhiệm câu lạc bộ nhượng quyền còn cho rằng, hiện có nhiều nhà nhượng quyền thương hiệu lớn muốn vào VN kể từ sau khi nước ta gia nhập WTO, nhưng vì hành lang pháp lý của VN chưa đủ để tạo niềm tin cho doanh nghiệp nên vẫn còn ngập ngừng. "Vấn đề bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là một ví dụ, vì franchise gắn liền với quyền này. Mặc dù VN đã có cam kết WTO về thực thi quyền sở hữu trí tuệ, nhưng nếu triển khai và thực hiện cũng cần nhiều thời gian", ông Thao nói.  

Ông Hồ Hữu Hoành thuộc Công ty VietLotus Pte cũng nhận định, còn nhiều khía cạnh của nhượng quyền thương mại mà hiện nay hệ thống văn bản pháp luật VN vẫn chưa đề cập đến. Ví dụ, trường hợp nhượng quyền từ khu chế xuất, khu phi thuế quan... ra nước ngoài và ngược lại, doanh nghiệp sẽ phải đăng ký hoạt động tại cơ quan nào. Hoặc, pháp luật vẫn chưa có quy định cụ thể cơ chế khiếu nại, giải quyết khiếu nại trong trường hợp thương nhân bị từ chối đăng ký hoạt động franchise.

"Hiện nay, Bộ Tài chính chưa ban hành quy định về mức lệ phí mà thương nhân phải nộp khi đăng ký hoạt động nhượng quyền. Do đó có thể dẫn đến sự lúng túng của cơ quan đăng ký khi tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đăng ký", ông Hoành cho biết và kiến nghị Bộ Tài chính xem xét để bổ sung.

Phan Anh