Hiệp hội ngành nghề muốn tham gia soạn luật

Nhiều văn bản luật và dưới luật liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp được ban hành mà không có sự tham gia ý kiến của các hiệp hội ngành nghề. Theo các hiệp hội, đó là một trong những nguyên nhân khiến văn bản ra đời mà không đi vào cuộc sống.

Quá trình soạn thảo luật nên có sự tham gia góp ý của hiệp hội. (Ảnh mang tính minh họa)

Phát biểu tại buổi toạ đàm "Nâng cao vai trò của Hiệp hội doanh nghiệp trong việc tham gia xây dựng pháp luật" ngày 2/11 tại Hà Nội, ông Vũ Quốc Tuấn, chuyên gia cao cấp, Ban Nghiên cứu của Thủ tướng phàn nàn, không ít những dự án, văn bản quy phạm pháp luật được soạn thảo theo lối "khép kín" giữa cơ quan Nhà nước với nhau, nếu có tổ chức hội thảo với đại diện doanh nghiệp cũng chỉ là hình thức. Người nói cứ nói, còn cơ quan soạn thảo chỉ hứa hẹn "tiếp thu" rồi vẫn giữa nguyên ý kiến của mình. Kết quả là, luật ban hành ra không có "hơi thở" của cuộc sống, không có tiếng nói của doanh nghiệp và không khả thi. Đây cũng chính là khởi nguồn của thói quen coi nhẹ pháp luật của không ít người dân.

Minh chứng cho tình trạng này, ông Phạm Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội Thép VN cho biết, suốt từ năm ngoái, các thành viên của hiệp hội đã tham gia đóng góp ý kiến với Quy chế Kinh doanh thép của Bộ Thương mại. Tuy nhiên cho đến khi quy chế này đã ra đời, các doanh nghiệp vẫn chưa hoàn toàn nhất trí. Theo ông Cường, tất cả 4 lần dự thảo của Bộ Thương mại, hiệp hội đều họp các giám đốc công ty thành viên hoặc thu thập ý kiến bằng văn bản để góp ý với cơ quan soạn thảo. Tuy nhiên, sự tiếp thu ý kiến của cơ quan soạn thảo không đầy đủ nên khi ra đời vẫn còn nhiều bất cập, buộc hiệp hội phải nhờ các luật sư hoặc thuê các công ty tư vấn luật để có ý kiến chuẩn xác.

Cũng theo ông Cường, năm ngoái, Bộ Tài chính đã quá nóng vội khi thay đổi thuế nhập khẩu phôi và thép 2 lần trong thời gian chưa tới 1 tuần mà không tham khảo ý kiến Hiệp hội Thép. "Việc làm này đã gây tác hại rõ rệt trong sản xuất thép vì VN ở cạnh Trung Quốc - cường quốc sản xuất thép lớn nhất thế giới. Trung Quốc có đủ các loại thép ở các mức giá khác nhau, đủ sức xóa bỏ ngành thép đang bước đầu xây dựng và còn rất non trẻ như của VN", ông Cường nhấn mạnh.

Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội công thương Hà Nội Vũ Duy Thái cho rằng, theo cách làm việc hiện nay, sự trao đổi giữa Nhà nước và hiệp hội vẫn mang tính một chiều. Chỉ khi Chính phủ và các cơ quan Nhà nước hỏi tới một vấn đề liên quan đến hiệp hội, hiệp hội mới có cơ hội trình bày các vấn đề của doanh nghiệp. Còn chiều ngược lại thì chưa hiệu quả. "Nếu có vấn đề phát sinh từ phía doanh nghiệp và hiệp hội, muốn tìm kiếm sự chia sẻ của các cơ quan Nhà nước rất khó khăn", ông Thái nhấn mạnh.

Hiệp hội Vận tải ôtô đã đóng góp nhiều ý kiến cho các dự án Luật như Luật Giao thông đường bộ, Luật thuế, Luật Hải quan, Du lịch... Theo Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải ôtô VN Nguyễn Võ Liễu, nhờ sự đóng góp ý kiến của hiệp hội, nhiều nội dung trong các dự án luật đã được chỉnh sửa phù hợp với nguyện vọng của doanh nghiệp. Chẳng hạn như dỡ bỏ các biển báo tốc độ không hợp lý; tăng trọng tải trục từ 8,2 lên 10 tấn; nâng tổng trọng tải ôtô chở hàng từ 30 lên 32 tấn...

Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Xây dựng VN Nguyễn Cảnh Chất cũng cho biết, nhiều ý kiến góp ý của hiệp hội đã được tiếp thu và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp như giảm thuế lợi tức 45% xuống 25%, đề nghị công khai hóa các dự án đấu thầu, kết quả đấu thầu (gần đây được đưa vào Nghị định số 66 và dự thảo Luật Đấu thầu).

Hà Vy