'Tôm Việt Nam cần liên kết phát triển bền vững' 

"Ngành nuôi tôm Việt Nam cần phát triển bền vững và liên kết quy mô lớn", đó là thông điệp vừa được chuyển đi từ Hội nghị tôm toàn cầu 2005 (GSOL), kết thúc vào chiều 27/10 sau 3 ngày làm việc.

Tôm Việt Nam gặp nhiều thách thức trong 3 năm tới.

GSOL cũng ra thông cáo báo chí, đề cập đến những vấn đề nóng bỏng nhất hiện nay của ngành thủy sản thế giới. Đó là vụ kiện chống bán phá giá của Mỹ; các tiêu chuẩn và chứng nhận hệ thống nuôi; các giải pháp công nghệ để tăng cường thương mại sản phẩm tôm tươi. Đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển nghề nuôi tôm bền vững, thân thiện với môi trường, đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm quốc tế, hoàn toàn không sử dụng các loại hoá chất, kháng sinh bị cấm trong quá trình nuôi.

Tầm quan trọng của việc bảo vệ và góp phần tái tạo rừng ngập mặn, môi trường sinh thái, cũng như phối hợp giữa các nước trong cuộc đấu tranh chung vì thương mại tự do và bình đẳng cũng được 295 chuyên gia về kinh doanh tôm từ 25 quốc gia tham dự Hội nghị tôm toàn cầu hết sức lưu tâm.

Thông điệp của GSOL cũng kêu gọi các nhà nuôi trồng thủy sản thế giới liên kết lại với nhau để phát triển ngành nghề và giữ cho thị trường chung bình đẳng, công tâm. Trong số các chuyên gia nước ngoài tham dự hội nghị còn có cả các công ty luật hàng đầu của Mỹ hiện đang đại diện cho một số nước trong vụ kiện tôm cũng như đại diện những nhà nhập tôm của Mỹ, trình bày một số vấn đề liên quan đến vụ kiện tôm.

Trao đổi với báo giới hôm 25/10, Chủ tịch Liên minh tôm toàn cầu George William Chamberlain cho rằng đặc điểm của Việt Nam có nhiều trại sản xuất tôm qui mô nhỏ, vừa là điểm yếu nhưng cũng trở thành ưu thế. "Với qui mô sản xuất nhỏ, ngành tôm Việt Nam có lợi thế chi phí thấp, giá thành rẻ hơn một số nước", ông George nhận xét. Tuy nhiên cũng theo ông, điểm bất lợi ở chỗ việc sản xuất với qui mô nhỏ, lẻ sẽ khiến việc kiểm soát vấn đề chất lượng và an toàn thực phẩm gặp nhiều khó khăn.

Chủ tịch Liên minh tôm toàn cầu cho rằng Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển ngành tôm nếu các trại tôm nhỏ biết liên kết với nhau thành những trại nuôi lớn. Như vậy giá thành sản phẩm vẫn duy trì được ở mức thấp trong khi việc quản lý chất lượng cũng như bảo vệ môi trường gặp nhiều thuận lợi hơn.

Dự báo về tương lai tôm Việt Nam trong 3 năm tới, các chuyên gia quốc tế cho rằng Việt Nam đang đứng trước 3 thách thức lớn. Thứ nhất là lạc hậu về công nghệ nuôi trồng và chế biến mặc dù là nước đi sau. Thách thức thứ 2 thuộc về giá khi tôm sẽ không còn là thủy sản ở đỉnh cao như hiện nay. Dự báo giá bán trong tương lai của tôm chỉ còn từ 30-40.000 đồng/kg đối với tôm nhỏ, 50-60.000 đồng/kg tôm lớn. Tuy nhiên, để đạt được mức giá thành thấp như vậy mà không bị lỗ lại là một câu hỏi lớn về công nghệ, điều mà Việt Nam hiện chưa thể đáp ứng được.

Thách thức thứ ba không chỉ Việt Nam mà tất cả các nước nuôi trồng tôm đều đang đối mặt là vấn đề về môi trường, hệ sinh thái bị ô nhiễm, dịch bệnh… "Cuộc cạnh tranh gay gắt này sẽ đẩy ra ngoài cuộc chơi những doanh nghiệp không nắm được công nghệ tiên tiến, không có điều kiện áp dụng công nghệ cũng như năng lực để quản lý tốt những trại nuôi, đặc biệt là không trường vốn", Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (Vasep) Nguyễn Hữu Dũng khuyến cáo khi trao đổi với báo giới.

Phan Anh