Dệt may, da giày mong sớm có trung tâm nguyên liệu

Tại buổi gặp gỡ giữa doanh nghiệp ngành công nghiệp với chính quyền TP HCM chiều 21/10, Chủ tịch Hiệp hội dệt may VN Lê Quốc Ân kiến nghị thành phố nên giải quyết sớm việc giao đất để nhanh chóng triển khai dự án xây dựng Trung tâm giao dịch nguyên phụ liệu cho ngành, nhằm giải quyết khó khăn hiện nay.

Ngành dệt may, da giày VN mong muốn sớm có trung tâm giao dịch nguyên phụ liệu ngay trên sân nhà. Ảnh: T.V.

Theo ông Ân, do phải nhập khẩu nguyên phụ liệu từ trước đến nay nên ngành may, da giày đã kiến nghị thành phố xin hình thành trung tâm giao dịch nguyên phụ liệu của ngành. Kiến nghị này đã được thành phố đồng ý chọn địa điểm tại Bình Chiểu, quận thủ Đức, với diện tích 5 hecta để giao hiệp hội.

Hiệp hội dệt may VN cùng với các doanh nghiệp ngành may đã triển khai phần thiết kế trung tâm. Tuy nhiên, đầu tháng 10 vừa qua, Sở Tài nguyên Môi trường lại ra thông báo thu hồi 1,9 hecta đất của dự án để sử dụng vào mục đích khác.

Ông Ân cho rằng, nếu thành phố không nhanh chóng giao toàn bộ quỹ đất cho hiệp hội để hình thành trung tâm nguyên phụ liệu thì một lần nữa dự án khó có thể thành công. Doanh nghiệp dệt may, da giày VN tiếp tục làm hàng gia công cho đối tác nước ngoài, với giá thành thấp không thể phát triển được việc làm hàng FOB (làm hàng bán thành phẩm). Trong khi đó, tính đến thời điểm này chỉ riêng kim ngạch xuất khẩu dệt may của VN trong năm nay đạt 4,8 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. "So với những ngành khác như: gỗ, thực phẩm, dệt may vẫn còn nhiều hạn chế trong xuất khẩu. Tuy nhiên, nó tiềm năng hơn các quốc gia trong khu vực. Dự kiến, trong 5 năm tới, dệt may VN sẽ lọt vào 'top' 10 doanh nghiệp dệt may hàng đầu thế giới. Vì thế, thành lập trung tâm nguyên phụ liệu cho ngành là việc làm cấp thiết hiện nay", ông Ân nhấn mạnh.

Phó chủ tịch Hiệp hội dệt may thêu đan TP HCM (Agtek) Diệp Thành Kiệt cho biết, tình trạng thiếu hụt lao động đang khiến nhiều doanh nghiệp dệt may, da giày hoang mang. Đơn giá gia công hàng dệt may lại giảm, dẫn đến tiền công doanh nghiệp trả cho công nhân khó có thể được nâng cao. Số lao động nhập cư đã quay về tỉnh nhà làm việc. Tình trạng tuyển dụng lao động, với những chiêu cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp bằng hình thức tăng lương đang diễn biến khá phức tạp. Kết quả nhiều nhà sản xuất thiếu hụt khoảng 30-50% lao động nhưng vẫn không thể tuyển được.

Tuy nhiên, khi Agtek có kiến nghị lên thành phố hình thành một trung tâm đào tạo nghề cho dệt may, da giày thì không được đáp ứng. Đứng trước tình cảnh khó khăn trên, 13 doanh nghiệp dệt may đã mạnh dạn cam kết thành lập trung tâm đào tạo nghề, vì không thể chờ đợi sự giúp đỡ của các cấp chính quyền. Nhưng theo ông Kiệt cái khó nhất hiện nay mà họ gặp phải là về quỹ đất thành lập trung tâm. Hiệp hội và các doanh nghiệp không có mặt bằng nên phải thuê mướn. "Để tiết kiệm chi phí hiệp hội chỉ thuê 125 m2, phần còn lại sẽ đào tạo ngay tại ngay tại các công ty. Tuy nhiên, khi tìm được mặt bằng của một doanh nghiệp nhà nước nhưng giá thuê quá cao nên hiệp hội mong muốn thành phố hỗ trợ".

Ông Vũ Văn Chầm, Chủ tịch Hiệp hội da giày TP HCM (SLA) cho rằng, da giày đang lâm vào tình cảnh éo le, bởi Ủy ban châu Âu (EC) kiện bán phá giá đối với sản phẩm giày da mũ VN. Hiện kết quả điều tra đã có, nhưng phía EC chưa công bố khiến nhiều doanh nghiệp lo đối tác không chịu ký hợp đồng cho mùa vụ tới, nguy cơ hàng nghìn lao động bị mất việc sẽ xảy ra. Khó khăn lâu dài của nhà sản xuất giày là nguồn nguyên phụ liệu phải phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu. Đa số đều hoạt động trên hình thức gia công. "Thành phố phải hỗ trợ doanh nghiệp thành lập trung tâm nguyên phụ liệu để hỗ trợ thuế suất nguyên phụ liệu ngay trong nước thay thế hàng ngoại nhập với mức thuế bằng 0%. Bên cạnh đó, thành phố xúc tiến việc xây dựng thương hiệu giày VN", ông Chầm nói.

Nguyễn Thùy