'Bộ trưởng to vậy mà không có quyền xử lý cán bộ'

Bộ trưởng Mai Ái Trực. Ảnh: A.T.

Trước ý kiến yêu cầu nhận trách nhiệm về những phiền hà khi cấp sổ đỏ, Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường Mai Ái Trực cho rằng, ông chỉ quản lý 30 cán bộ làm về đất đai và khoảng vài chục thanh tra viên khác. Trách nhiệm xử lý tiêu cực thuộc về Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh.

Đại biểu Hồ Việt Lâm chất vấn: "Bộ trưởng khẳng định yêu cầu có hộ khẩu khi cấp sổ đỏ là sai, gây bất bình. Xin Bộ trưởng cho biết trách nhiệm của mình và khi nào chấm dứt tình trạng trên?".

Bộ trưởng Trực trả lời: "Chúng tôi không đề xuất và đã nhắc nhở các địa phương không làm việc này. Luật Đất đai quy định hồ sơ xin cấp sổ đỏ chỉ cần có đơn, ngoài ra có giấy tờ gì thì nộp. Hộ gia đình cá nhân có quyền nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở bất cứ đâu, không cần hộ khẩu. Cán bộ công chức tự đặt ra quy định là thiếu trách nhiệm, mức xử lý nhẹ nhất bị cảnh cáo".

"Nói Bộ trưởng là to nhưng tôi không có quyền xử lý cán bộ địa chính sai phạm, mà là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Tôi chỉ nhận trách nhiệm nếu bày ra thủ tục hành chính "hành" dân hay không nhắc nhở những việc sai luật", ông Trực gay gắt nói.

Đề cập đến một số địa phương như Lạng Sơn vẫn thu tiền sử dụng đất của những người không thuộc diện phải nộp (theo Luật) cho đến khi có thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, Bộ trưởng cho hay sẽ đề nghị Thủ tướng giao Bộ Tài chính kiểm tra.

Theo Bộ trưởng Trực, trong thực thi pháp luật đất đai có 3 vấn đề cần giải quyết. Thứ nhất, đã có hành lang pháp lý đồng bộ nhưng sau đó tổ chức thực hiện đi kèm kiểm tra còn yếu. Sắp tới, Bộ sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra để phát hiện vi phạm và yêu cầu người đứng đầu ủy ban xử lý, kể cả cán bộ. Thứ hai, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã tinh giản đến mức không thể tinh giản hơn. Tiêu cực ở chỗ người thực hiện gây ra nhiều thủ tục gây phiền nhiễu vì động cơ trục lợi. Không chấn chỉnh khâu này sẽ làm giảm lòng tin của người dân. Thứ ba là nhiều quy định có hiệu lực mà không cần văn bản hướng dẫn, nhưng cán bộ vẫn tư duy theo nếp cũ là có Luật rồi cần nghị định mới thi hành, gây khó khăn cho dân.

Trong phần trả lời chất vấn về cuộc sống của người dân sau khi bị thu hồi đất, Bộ trưởng đưa ra khá nhiều giải pháp. Theo đó, người dân có thể góp vốn cổ phần bằng giá trị quyền sử dụng đất vào doanh nghiệp. Dự thảo nghị định về đền bù giải phóng mặt bằng đang trình Chính phủ có rất nhiều điểm mới. Đáng chú ý nhất là bổ sung quy định về tính giá bồi thường theo mục đích sử dụng tại thời điểm có quyết định thu hồi, nếu không sát thực tế thì quy định lại cho phù hợp. Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung quy định tạo điều kiện việc làm cho người dân bị thu hồi đất, có thể bố trí họ ở bên cạnh để làm dịch vụ như ăn uống, sửa chữa xe, cho thuê nhà trọ.

"Có địa phương có thể bố trí tái định cư ngay bên cạnh thì không làm, mà lại đưa dân đi nơi khác. Giờ chỉ trong trường hợp không thể bố trí ngay cạnh được mới chuyển ra xa", Bộ trưởng hứa. Một điểm mới khác là giá đất tái định cư cho dân sẽ tính trên cơ sở giá ưu đãi cộng thêm số tiền đầu tư cơ sở hạ tầng, chứ không phải giá thương mại. Bộ trưởng kể, có trường hợp đền bù cho dân 100.000 đồng nhưng giao tái định cư 1-2 triệu, trong khi thực tế đầu tư cho hạ tầng có vài trăm nghìn, khiến dân không đồng tình.

Trước ý kiến của đại biểu Nguyễn Đình Xuân về giải pháp chống ô nhiễm môi trường, nhất là đối với sông Nhuệ, sông Đáy, người đứng đầu ngành tài nguyên môi trường đã dẫn chứng một loạt số liệu cho thấy ô nhiễm đã đến mức báo động. Chỉ riêng 2 con sông này tính sơ sơ đã có 24 doanh nghiệp, 14 bệnh viện có thải hóa chất ra sông. Đa số các cơ sở đã xây dựng nhiều năm, công nghệ kém, nếu di dời cần kinh phí, nếu đình chỉ sản xuất thì lại ảnh hưởng đến việc làm của công nhân viên. "Hôm qua trưởng đoàn Hà Nam có gặp tôi và nói, vấn đề này do các tỉnh tự xử lý, đúng là thực tế phải như vậy", ông Trực giải thích. Về phía Bộ, tới đây chỉ có thể đẩy mạnh các chương trình tuyên truyền, đề nghị tiến hành nạo vét khơi trong dòng sông và tăng đầu tư ngân sách cho các địa phương. "Khi tiếp xúc với các tổ chức quốc tế, tôi thường đặt vấn đề tài trợ công tác bảo vệ môi trường lên hàng đầu, nhưng đó cũng là vốn ODA thuộc ngân sách nhà nước", Bộ trưởng trình bày khó khăn.

Phong Lan