Ân hạn thuế nhập khẩu đang bị lợi dụng

Ông Nguyễn Văn Phụng, Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thuế Bộ Tài chính, cho biết, tính đến hết năm 2004, hơn 7.000 doanh nghiệp (trong số 16.000 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu) còn nợ đọng thuế gần 2.900 tỷ đồng, chiếm gần 2% tổng dự toán thu ngân sách.

Trong số nợ này, phần không có khả năng thu hồi (nợ xấu) chiếm 20%, khoảng 570 tỷ đồng. Qua theo dõi, số nợ xấu có xu hướng ngày càng tăng, do khoản nợ của của các doanh nghiệp "mất tích" tăng đáng kể.

Theo Cục Hải quan TP HCM, tình trạng doanh nghiệp lợi dụng ân hạn rồi "xù" thuế là rất phổ biến. Ông Nguyễn Văn Lai, Phó cục trưởng, cho biết, hiện nay nhiều cơ sở chuyển sang loại hình gia công (miễn thuế khi nhập khẩu) và nhập nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu để được ân hạn lên đến 275 ngày. Các doanh nghiệp không hề có nhà xưởng, máy móc hoặc có nhưng không phù hợp với nguyên liệu nhập về vẫn tiến hành nhập ồ ạt, sau đó bán ra thị trường rồi bỏ trốn.

Để khắc phục tình trạng này, bà Đặng Thị Bình An, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho rằng, quy định thời gian nộp thuế phải căn cứ vào nhân thân của đối tượng nộp thuế như sự tuân thủ, khả năng tài chính, bảo lãnh của ngân hàng... chứ không dựa trên tính chất của hàng hoá.

Tại hội thảo "Lấy ý kiến về dự án Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (sửa đổi) và Luật sửa đổi bổ, sung một số điều của Luật hải quan", do Bộ Tài chính tổ chức sáng 28/2 tại TP HCM, với sự hỗ trợ của dự án STAR - Vietnam, ông Nguyễn Văn Phụng phát biểu: Luật Thuế xuất nhập khẩu ban hành năm 1992 đã bộc lộ nhiều kẽ hở như thời hạn nộp thuế, quy định về miễn thuế, giảm thuế... chưa đáp ứng nhu cầu quản lý, chống gian lận thương mại và dễ bị lợi dụng. Luật chưa phù hợp với những nội dung đã cam kết quốc tế và không thuận lợi trong đàm phán gia nhập WTO.

Ông Stuart P Seidiel, cố vấn pháp luật của dự án STAR (Dự án hỗ trợ triển khai Hiệp định thương mại Việt - Mỹ) cho rằng, để chống thất thu ngân sách và tạo điều kiện cho hoạt động xuất nhập khẩu, Việt Nam nên cấp phép cho các công ty có chức năng bảo lãnh hải quan. Nhà nhập khẩu sẽ hợp đồng thuê các công ty này. Nếu doanh nghiệp không muốn thuê thì sẽ tự nộp một số tiền cam kết hoặc bảo đảm.

V.H.