Tranh cãi Gau Misa và Sungaz chưa có hồi kết

Bao bì kem xoa bóp Sungaz của Công ty TNHH Trường Sơn.

Trao đổi với VnExpress về vụ việc trùng hợp kiểu dáng bao bì giữa sản phẩm kem xoa bóp, các chuyên gia sở hữu trí tuệ đều cho rằng phần thắng có thể nghiêng về phía Sungaz. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng.

Theo, ông Đào Anh Tuấn, Trưởng phòng Bản quyền tác giả và kiểu dáng công nghiệp - Văn phòng luật sư Phạm và Liên Danh cho hay, để có thể phân định đúng sai giữa hai sản phẩm trên, cần dựa vào bản chất quyền của bản quyền tác giả và quyền kiểu dáng công nghiệp.

Tuýp kem xoa bóp Sungaz của Trường Sơn.

Luật pháp hiện hành quy định, để bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm, trước hết, doanh nghiệp cần phải đăng ký với Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ). Sau đó, cục sẽ xét nghiệm xem kiểu dáng sản phẩm trên có đáp ứng các tiêu chuẩn bảo hộ hay không và đã được bảo hộ chưa, nếu thoả mãn hết các yếu tố trên sẽ cấp Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm đó. Theo quy định, kiểu dáng công nghiệp khi đã được bảo hộ sẽ có quyền tuyệt đối, không một ai khác được sử dụng kiểu dáng đó khi không có sự đồng ý của chủ sở hữu. Có thể bị coi là vi phạm cho dù có việc cố tình sao chép hay không, ngay cả khi người vi phạm hành động một cách độc lập và không hề biết về sự tồn tại của kiểu dáng được đăng ký.

Đối với bản quyền tác giả lại khác. Những quy định về vấn đề này nêu rõ, quyền của bản quyền tác giả được hình thành một cách tự động ngay khi tác phẩm được độc lập sáng tạo ra dưới một hình thức vật chất nhất định. Quyền bản quyền chỉ mang tính tương đối: chỉ bị coi là vi phạm khi có thực hiện hành vi sao chép tác phẩm của người khác và người ta vẫn có thể cấp chứng nhận bản quyền tác giả cho những tác phẩm giống hệt nhau miễn là các tác giả không sao chép nhau. Mặt khác, khi cấp giấy chứng nhận bản quyền cho tác phẩm nào, Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hoá Thông tin) không cần phải xét nghiệm tác phẩm.

Một điểm đáng chú ý khác, theo ông Tuấn chính là yếu tố quyền sử dụng trước trong bảo hộ kiểu dáng công nghiệp. Quyền của người sử dụng trước kiểu dáng công nghiệp theo quy định tại điều 50, Nghị định 63/CP là quyền của người đã sử dụng kiểu dáng công nghiệp độc lập với chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp trước ngày công bố đơn yêu cầu cấp Văn bằng bảo hộ kiểu dáng công nghiệp.

Trên thực tế, Công ty TNHH Trường Sơn đã nộp đơn xin đăng ký bảo hộ kiểu dáng cho sản phẩm kem xoa bóp Sungaz từ 20/11/2000 và đến 31/10/2003 chính thức được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng. Trong khi đó, phải đến 19/7/2002, Gau Misa của Công ty TNHH Quang Minh mới được Cục Bản quyền tác giả cấp chứng nhận.  

Theo ông Tuấn, dựa vào những quy định đã nêu trên đây, cùng với những bằng chứng về sự giống nhau cơ bản của bao bì, cũng như tuýp kem xoa bóp giữa Gau Misa và Sungaz, rõ ràng Công ty Quang Minh đã có yếu tố vi phạm kiểu dáng công nghiệp đối với sản phẩm của công ty Trường Sơn. Hơn nữa, cả Gau Misa và Sungaz đều là kem xoa bóp, nên không thể nói Quang Minh không hề biết trên thị trường đã có sản phẩm Sungaz. "Biết mà vẫn sử dụng, như vậy là vi phạm", ông Tuấn nhấn mạnh.

Cùng chung quan điểm này, một chuyên gia sở hữu trí tuệ bình luận: "Chắc hẳn Quang Minh phải biết điều này hơn ai hết nên khi tranh luận, ông Phó giám đốc Nguyễn Thanh Nhã chỉ nhắc tới thời điểm Gau Misa được công bố chứng nhận bản quyền mà không nói Sungaz nộp đơn và được công nhận bảo hộ bao giờ".

Bao bì và tuýp kem xoa bóp Gấu Misa của Quang Minh.

Hiện các cơ quan hữu trách vẫn chưa đưa ra kết luận chính thức nào về vấn đề trên. Trao đổi với VnExpress, ông Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả cho hay, hiện cục chưa nhận được bất kỳ đơn khiếu nại nào từ phía hai doanh nghiệp. Phó phòng Pháp chế Cục Sở hữu trí tuệ Nguyễn Thanh Hồng cũng khẳng định, Công ty TNHH Trường Sơn mới chỉ đề nghị cục thẩm định chứ chưa khởi kiện. Ngoài ra, phía Công ty Quang Minh chưa cử đại diện đến cục hoặc gửi văn bản khiếu nại như đã tuyên bố.  

Kiều Giang