Xây dựng định mức phân bổ ngân sách mới

Chiều 18/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận về định mức phân bổ ngân sách nhà nước năm 2004. Hệ thống tiêu chí mới sẽ khắc phục tình trạng ngân sách cào bằng, chưa gắn với nguồn thu sự nghiệp, có tính ổn định.

Theo dự kiến của Chính phủ, chi tiêu cho quản lý hành chính, đoàn thể ở trung ương sẽ tính theo đầu biên chế với mức 24,5-28,2 triệu đồng/người (quy định trước đây cào bằng 14 triệu đồng/người). Mức trên bao gồm tiền lương, các khoản có tính chất lương, chi nghiệp vụ, mua sắm sửa chữa thường xuyên. Việc chi sự nghiệp y tế, giáo dục có 2 phương án: tính định mức theo đầu giường bệnh, học sinh; hoặc áp dụng chế độ khoán chi hành chính với đơn vị sự nghiệp có thu.

Chi quản lý ở địa phương sẽ có thay đổi lớn, thay vì phân theo cấp hành chính như hiện hành sẽ phân theo số dân. Còn định mức phân bổ ngân sách sự nghiệp giáo dục có 3 phương án: theo số dân, theo số người ở độ tuổi đến trường (6-18) hoặc theo độ tuổi 1-18 (gồm cả nhà trẻ, mẫu giáo). Nguyên tắc là chi giáo dục ở đô thị sẽ thấp hơn nông thôn, núi cao hải đảo - đảm bảo nguyên tắc công bằng với những vùng khó khăn.

Chính phủ dự kiến riêng Hà Nội, TP HCM sẽ được tính tăng ngân sách thêm 25%, thành phố Hải Phòng, Đà Nẵng thêm 15% nhằm đảm bảo sự phát triển của các đầu tàu kinh tế. Tất cả các định mức trên đều dựa vào khả năng ngân sách năm 2004: chi ngân sách 25,5% GDP (bộ chi trong mức 5%), với tốc độ tăng trưởng kinh tế 7,5%.

Định mức chi ngân sách cụ thể mà Chính phủ đề xuất có thể phải thay đổi, bởi một số ủy viên Ủy ban Thường vụ hôm nay cho rằng hệ thống tiêu chí chưa tính đến những khoản chi lớn phục vụ cải cách tư pháp. Như cải tạo hệ thống nhà tạm giữ, tạm giam, trại giam đã có thể ngốn tới hàng trăm tỷ đồng. Hoặc khi Quốc hội thông qua việc tăng thẩm quyền cho tòa án cấp huyện thì đầu tư cho cơ quan tố tụng ở cấp cơ sở này sẽ cần khoản tiền rất lớn.

Hệ thống định mức này sẽ ổn định 3-5 năm, thay thế cho hệ thống định mức được ban hành từ năm 1997. Đây là cơ sở để Quốc hội thực hiện quyền quyết định ngân sách vào kỳ họp cuối năm nay. Đây là nhiệm vụ hoàn toàn mới được quy định trong Luật Ngân sách nhà nước được thông qua đầu năm.

Nghĩa Nhân