Toàn cầu hoá giúp Cuba vô hiệu lệnh cấm vận của Mỹ

Mặc dù là đối tượng của lệnh trừng phạt kinh tế kéo dài nhất do Nhà Trắng áp đặt, Cuba vẫn tràn ngập hàng hoá, con người và tiền của Mỹ. Đó là kết quả của việc Cuba thay đổi chính sách và xu thế toàn cầu hoá kinh tế thế giới.

Mới đây, Tổng thống Mỹ Bush tuyên bố sẽ tìm cách thắt chặt lệnh cấm vận. Tuy nhiên nhiều chuyên gia tin rằng lời hứa đó khó có thể giữ được. Một nhà ngoại giao phương Tây nói: "Toàn cầu hoá khiến cho lệnh cấm vận trở nên lạc lõng. Về cơ bản, Cuba vẫn có bất cứ cái gì họ muốn".

Từ thập kỷ 90, Cuba đã bắt đầu thúc đẩy du lịch quốc tế, chào đón người Mỹ gốc Cuba, mở cửa cho thương mại và đầu tư phương Tây, công nhận đồng USD. Mục tiêu của các biện pháp đó là nhằm huy động tiền để nhập khẩu dầu, thực phẩm và những sản phẩm khác. Thực tế thì do cuộc cách mạng về thông tin và sự quốc tế hoá kinh tế thế giới, các biện pháp đó cũng phần nào vô hiệu hoá lệnh cấm vận của Mỹ.

Omar Everleny, một nhà kinh tế học Cuba và là giáo sư đại học nói: "Toàn cầu hoá khiến cho việc nhận biết và kiểm soát nguồn gốc của nhiều sản phẩm trở nên rất khó khăn. Chẳng hạn, bạn có thể mua một sản phẩm được sản xuất ở Mỹ tại Panama, vì mặc dù chúng tôi không quan hệ thương mại với Mỹ nhưng vẫn trao đổi mậu dịch với hơn 140 nước khác".

Chính phủ Mỹ cấm đoán hầu hết công dân của họ tới Cuba, ấy vậy mà năm ngoái có khoảng 200.000 người Mỹ vẫn tới du lịch quốc đảo này, đưa lượng du khách Mỹ vào Cuba lớn thứ ba sau Canada và Đức. Trong số đó chỉ có 150.000 người được phép (120.000 là người Mỹ gốc Cuba đi thăm người thân), 50.000 công dân Mỹ còn lại không được phép của Chính phủ và họ xuất phát chủ yếu là từ Mexico, Bahamas, Jamaica, Canada.

Khách du lịch đến Cuba mang theo thẻ tín dụng, không dùng tiền mặt và ngài Tổng thống Bush có thể sẽ ngạc nhiên khi thấy thẻ tín dụng MasterCard và Visa của Mỹ được chấp nhận ở khắp nơi tại Cuba, miễn là chúng được phát hành ngoài Mỹ, chẳng hạn tại các chi nhánh ở Mexico của ngân hàng Mỹ.

Hàng năm số tiền của người Mỹ gốc Cuba chuyển về cho người thân khiến thu nhập ngoại hối của Cuba tăng thêm tới 800 triệu USD. Các công ty và ngân hàng nước ngoài đang tham gia vào hơn 400 liên doanh với Cuba và đã đầu tư hơn 2 tỷ USD vào hòn đảo này, các tổ chức tài chính nước ngoài cũng cung cấp cho Cuba hàng tỷ USD mỗi năm dưới hình thức tài trợ hay cấp tín dụng thương mại. Hơn thế, rất nhiều công ty và công dân Mỹ có quan hệ với và đã đầu tư vào các công ty làm ăn ở Cuba. Hầu hết các tổ chức tài chính và ngân hàng đầu tư Mỹ đều cung cấp dịch vụ cho những công ty có hoạt động thương mại ở Cuba.

Ngày nay, khi mỗi giây có hàng tỷ USD được chu chuyển vòng quanh thế giới thông qua mạng máy tính, thì rất khó có thể biết được nguồn gốc thực sự của vốn. Vì vậy, giới đầu tư sẽ chẳng gặp vấn đề gì khi rót vốn vào chứng khoán của các công ty có liên quan đến Cuba.

Tất nhiên, không phải lệnh cấm vận không có tác động gì đến Cuba. Chẳng hạn, Cuba vẫn không thể bán sản phẩm sang Mỹ, và mỗi năm một triệu khách du lịch Mỹ không đến được Cuba do hạn chế về du lịch. Lệnh cấm vận cũng làm tăng chi phí vận chuyển, lãi suất và giá cả hàng hoá Mỹ.

Dù sao thì, bây giờ, đến Cuba, có thể sẽ không có đồ ăn nhanh của McDonalds đón bạn tại sân bay, nhưng không khó khăn gì trong việc tìm mua nhiều sản phẩm mang nhãn hiệu nổi tiếng khác của Mỹ như Marlboro, Winston, Coke, Pepsi.

Lan Anh (theo Reuters)