Vì sao có thể dùng đầu đỡ được cái ang từ trên cao rơi xuống?
 |
|
Nếu khéo, bạn có thể đỡ được vật rất nặng mà không đau đớn gì. |
Nếu một chiếc lá rơi xuống đầu, bạn chỉ cảm thấy có cái gì rất nhẹ. Nếu là một viên sỏi, có lẽ bạn cũng chỉ hơi xước da. Nhưng nếu là một cái ang nặng 10 kg? Không khéo bạn sẽ chấn thương sọ não mất! Vậy các diễn viên xiếc làm thế nào nhỉ?
Khi đỡ một vật từ cao rơi xuống, không những ta phải chịu tác dụng trọng lực của vật đó mà còn phải chịu một xung lực. Độ lớn của xung lực này tỷ lệ thuận với trọng lượng và tốc độ rơi của vật, đồng thời cũng phụ thuộc vào việc ta đỡ nó nhanh hay chậm. Vật nặng, tốc độ rơi lớn, mà ta dừng nhanh thì xung lực càng lớn. Nhưng nếu ta có cách kéo dài thời gian đỡ nó lại một chút thì sẽ giảm được xung lực.
Bạn thử tung một chùm chìa khoá lên cao 3-5 m, đợi khi nó rơi xuống rồi dùng những phương pháp khác nhau để đón lấy. Nếu đưa ngang bàn tay ra và không động đậy gì, chìa khoá sẽ rơi vào đau điếng. Nhưng nếu bạn chú ý tới chùm chìa đang rơi, khi nó chưa chạm vào tay, bạn hãy hạ tay xuống một đoạn, đợi khi tốc độ tương đối giảm mới nắm lấy nó. Làm như vậy, chùm chìa khoá dừng lại tương đối chậm, xung lực nhỏ hơn nhiều, bạn không thấy đau đớn gì.
Bây giờ chúng ta xem diễn viên xiếc dùng đầu đỡ cái ang như thế nào?
Họ thường dùng ang nặng không quá 10 kg. Quan sát kỹ bạn sẽ thấy họ không đứng yên, mà thường xoạc hai chân ra như ngồi trên yên ngựa. Khi cái ang vừa chạm đầu, họ lập tức nhún người xuống theo chiều rơi của ang, cũng giống như khi bạn hạ bàn tay xuống dưới đỡ lấy chùm chìa khoá. Như vậy xung lực mà đầu phải chịu sẽ không lớn lắm. Nếu ang rơi từ độ cao 1 m và thời gian kéo dài chuyển động được khoảng 1 giây thì tổng lực mà đầu phải chịu không quá 20 kg. Những người đã qua rèn luyện sẽ không gặp vấn đề gì. Nhưng bạn chớ nên vội vàng thử khi chưa qua luyện tập, điều này rất nguy hiểm.