Giải Nobel Vật lý thuộc về lĩnh vực quang học và laser

John L Hall - một trong những nhà khoa học đạt giải Nobel Vật lý năm nay.

3 nhà khoa học đã được trao giải Nobel Vật lý 2005 cho thành tựu về đo đạc laser và quang học lượng tử.

Một nửa giải thường dành cho John Hall tại Đại học Colorado, Mỹ và Theodor Hänsch tại Trung tâm Max Planck của Đức. Việc tính toán quang phổ dựa trên laser mà họ khởi xướng cho phép đo đạc màu sắc của ánh sáng phân tử và nguyên tử với độ chính xác rất cao.

Một nửa phần thưởng còn lại được trao cho Roy Glauber tại Đại học Harvard, Mỹ, vì đã ứng dụng vật lý lượng tử hiện đại vào quang học.

Những đóng góp trong ngành vật lý của Hall and Hänsch giúp người ta đo đạc được tần số bằng con con số chính xác lên tới 15 chữ số. Họ đã phát triển được một kỹ thuật dò bắt tần số quang học bằng tia laser mà có thể sử dụng để đo đạc chính xác các màu sắc khác nhau của ánh sáng.

Kỹ thuật này cho phép thực hiện những cuộc nghiên cứu về độ ổn định của các hằng số tự nhiên qua thời gian và cải tiến công nghệ GPS. Công trình của họ cũng được ứng dụng để phát triển đồng hồ nguyên tử cực chính xác, chỉ sai một giây trong cả tuổi đời của vũ trụ. Và tiến sĩ Hänsch dự định sẽ sử dụng công nghệ này để tìm hiểu phản vật chất khác với vật chất thông thường như thế nào.

Tiến sĩ Hall, hiện là nhà khoa học cấp cao tại Viện công nghệ và tiêu chuẩn quốc gia (Nist) ở Boulder, Colorado và tiến sĩ Hänsch, Giám đốc Viện Quang học lượng tử Max Planck, sẽ cùng nhau hưởng một nửa phần thưởng trị giá 1,3 triệu USD.

Công trình của Roy Glauber bắt nguồn từ những năm 1960, khi ông nêu giả thuyết lý giải đặc tính khác thường của ánh sáng laser xét trên mặt vật lý lượng tử hiện đại. Hội đồng trao giải Nobel đã đánh dấu nó như bước khởi đầu trong lĩnh vực quang học lượng tử.

Điều này cho phép ông lý giải những khác biệt cơ bản giữa nguồn ánh sáng nóng như bóng đèn, có tần số và pha hỗn hợp, với những tia laser có tần số và pha cụ thể.

Giáo sư Glauber sinh năm 1925 tại New York, Mỹ và hiện là giáo sư vật lý tại Đại học Harvard.

M.T. (theo BBC)