Vì sao người trong tranh đưa mắt theo bạn?

Bức Laughing Cavalier, do hoạ sĩ người Hà Lan thế kỷ 17 Frans Hals, vẽ, là ví dụ điển hình cho kiểu tranh chân dung nhìn thẳng.

Tranh chân dung từ lâu vẫn là điều bí ẩn với khoa học. Dù bạn đứng ở góc nào của phòng, mắt của người đó cũng như đang nhìn về phía bạn. Các nhà nghiên cứu mới đây khẳng định: Đó là do cách chúng ta cảm nhận hai hay ba chiều.

Công bố trên tạp chí Perception số mới đây, James Todd, giáo sư tâm lý học tại Đại học bang Ohio (Mỹ) và cộng sự cho biết, ảo giác quang học này "là do quá trình cung cấp thông tin sai lạc của bức tranh".

Chỉ cần nhân vật trong tranh nhìn thẳng về phía trước, thì dù bạn đứng quan sát ở góc nào đi nữa, não của bạn vẫn sẽ cảm nhận rằng anh ta đang nhìn mình.

Lời giải cho điều này nằm ở việc bằng cách nào não của chúng ta "giải mã" các vật thể ba chiều được vẽ trên mặt phẳng. Trong thực tế, những đối tượng 3 chiều thường có vẻ ngoài khác nhau khi được quan sát ở các góc độ khác nhau, vì ở mỗi góc độ đó, ánh sáng chiếu lên vật sẽ khác. Nhưng trên một khung tranh phẳng, sự phân bố sáng tối và ánh sáng chiếu tới nó là bất biến, và bức ảnh trông giống hệt nhau ở mọi góc nhìn.

"Khi quan sát những bề mặt thật trong môi trường tự nhiên, thông tin thị giác xác định các điểm gần và xa bị thay đổi khi chúng ta thay đổi vị trí quan sát", Todd nói.

"Ngược lại, khi quan sát một bức tranh trên tường, thông tin thị giác về các điểm gần và xa này không bị ảnh hưởng bởi góc nhìn. Chúng ta tiếp tục cảm nhận như thể đó là một đối tượng có thực. Đó là lý do vì sao đôi mắt của người trong tranh dường như đi theo bạn khi bạn di chuyển".

"Nếu một người trong bức tranh đang nhìn thẳng về phía trước, anh ta sẽ luôn luôn như vậy, bất kể góc độ được quan sát", James Todd kết luận.

Các nhà khoa học đã thực hiện hàng trăm phép đo các bức ảnh 3 chiều thể hiện trên một màn hình vi tính. Họ phát hiện thấy dù quan sát màn hình ở vị trí nào đi nữa, các bức ảnh này trông vẫn hệt như nhau.

Thuận An (theo Guardian)