Giữa hai giới tính (phần cuối)

Một người lưỡng tính.

Sự can thiệp chuyển giới không thể đảo ngược của bác sĩ đôi khi để lại ảnh hưởng tai hại. Nhiều người phàn nàn họ bị chọn giới tính sai. Ngoài ra, có nhiều bằng chứng cho thấy những cuộc giải phẫu loại này gây trở ngại cho việc thỏa mãn tình dục, từ đó tạo nên chứng hoang dâm mãn tính và ảo tưởng về nguy cơ bị ung thư.

Vấn đề trở nên bức thiết đến nỗi Viện Nhi khoa Mỹ đã bắt đầu xem xét lại việc quyết định giải phẫu sớm những ca chuyển giới tính. Tiến sĩ Ian Aaronson, giáo sư tiết niệu và nhi khoa tại Đại học Nhi khoa Nam Carolina đang phối hợp thực hiện một nghiên cứu quy mô nhất từ trước tới nay về tình trạng chuyển giới, nhằm xác định những ảnh hưởng (cả tốt và xấu) của việc giải phẫu chọn giới tính lên cảm xúc, tâm lý và sự thỏa mãn tình dục.

Không ai đồng ý với việc một đứa bé lớn lên mà không được xác định giới tính, vì vậy, những quyết định hợp lý thường được đưa ra thật nhanh chóng - chỉ trong vài ngày. Nhưng theo ý kiến ngày càng tăng của nhiều bác sĩ, việc giải phẫu có thể hoãn lại gần đến tuổi dậy thì hoặc trễ hơn nữa, khi đứa trẻ có thể tham gia tích cực hơn vào việc đưa ra quyết định và giúp chắc chắn rằng giới tính được giải phẫu phù hợp với cảm giác chủ quan của đứa trẻ.

Còn một vấn đề rộng hơn về mặt xã hội cũng cần được xem xét. Mặc dù đã có nhiều thay đổi về vai trò của giới tính trong vài thập kỷ qua, người ta vẫn còn gắn chặt với ý tưởng rằng chỉ có hai giới tính độc lập duy nhất trong xã hội. Liệu những cuộc giải phẫu vội vã là một sự cần thiết về mặt y khoa hay chỉ là thành kiến xã hội đã khiến các bác sĩ và những người làm cha mẹ không thoải mái với những đứa trẻ có cơ quan sinh dục ngoài không chuẩn? Đó cũng là một câu hỏi được nhiều người chuyển giới tính nêu ra. Hình như các bác sĩ đã tìm ra một giải pháp y khoa cho một vấn đề chủ yếu là mang tính xã hội - phải làm gì với những bất thường và nỗi sợ hãi của con người đối với những sự bất thường.

Nhưng trì hoãn giải phẫu chọn giới tính cũng có những gánh nặng của nó. Khi trẻ bắt đầu nhận thức về hình ảnh cơ thể chúng ở tuổi lên 2 hoặc 3 và so sánh chúng với bạn bè, những câu hỏi sẽ nảy sinh và tiềm tàng nhiều nguy cơ gây tổn thương tâm lý suốt thời thơ ấu của trẻ.

Dù sao, quyết định giải phẫu sớm sau khi sinh cũng chẳng phải dễ dàng gì. Khi hồi tưởng lại, mẹ của Kelli cho rằng bà nên chờ. Bà khẳng định: "Cha mẹ có thể giúp trẻ sống với cơ quan sinh dục ngoài khác thường". Nhưng mặt khác, bà cũng thừa nhận rằng trì hoãn việc giải phẫu cũng sẽ rất khó khăn. "Nếu tôi cứ để Kyle là Kyle, tôi tin chắc thằng bé sẽ cảm thấy nó cũng là con gái".

Một nguyên nhân nữa khiến cho việc quyết định trở nên rắc rối là thậm chí khi các nhiễm sắc thể cho thấy một giới tính rõ rệt thì giải phẫu học có thể cho kết quả trái ngược. Chẳng hạn trường hợp của Sherri, một nhân viên thuế quan 45 tuổi ở San Diego. Mặc dù nhiễm sắc thể giới tính của cô rõ ràng là XY, nhưng cô cũng rõ ràng là một phụ nữ. Sherri bị hội chứng không phản ứng với kích thích tố nam (AIS), một chứng bệnh ảnh hưởng lên bào thai. Tất cả các phôi thai đều hình thành trên cơ sở hệ sinh sản nam và nữ. Chúng cạnh tranh nhau phát triển cho đến khi hệ sinh sản nam chiếm ưu thế hơn ở các thai XY và hệ sinh sản nữ chiếm ưu thế hơn ở các thai XX. Tuy nhiên, cơ quan sinh dục ngoài nam sẽ không định hình trong một bào thai XY cho đến khi tinh hoàn của phôi thai hình thành và bắt đầu sản xuất hoóc môn testoterone.

Hội chứng AIS sinh ra khi một gene trên nhiễm sắc thể X ngăn cản bào thai phản ứng lại với hoóc môn testoterone trước khi sinh. Do cơ quan sinh dục ngoài không thể hiện giới tính nam, chúng sẽ có vẻ giống với cấu trúc của nữ hơn. Nhưng điều đó chưa hết. Ở dạng hội chứng AIS hoàn chỉnh, toàn bộ cơ thể không thể phản ứng với testoterone và đứa bé sẽ phát triển như một phụ nữ, mặc dù không có hệ sinh sản chức năng. Khi Sherri được 11 tuổi, cô được bảo rằng cô sẽ không bao giờ sinh em bé vì cô sinh ra với "các buồng trứng bị xoắn" và phải cắt bỏ khi còn bé. Thật ra, "buồng trứng" đó là tinh hoàn của cô. "Không một người nào giải thích cho tôi biết tình trạng y khoa thật sự của tôi", Sherri nói.

Sự giấu giếm bao phủ quanh những người chuyển giới tính chính là điều tai hại nhất. Julanne Tutty, 35 tuổi, Giám đốc một cửa hàng thức ăn nhanh ở Boston, không hề biết cô là một người chuyển giới tính cho đến năm 31 tuổi. Trong một lần khám sức khoẻ định kỳ, cô chợt tò mò khi thấy tập hồ sơ y khoa dày cộm của mình và đã thử xem lén. Chúng ghi rõ các nhiễm sắc thể của cô toàn bộ đều là XY, nhưng cô lại sinh ra với một âm đạo ở trong, hai tinh hoàn và một "mẩu" dương vật bẹp dí. "Tôi choáng váng đến ngất đi", cô nhớ lại. Cuối cùng, Tutty cũng có được một bản copy hồ sơ y khoa của mình. Điều đó cũng giống như tìm được một mảnh ghép hình bị mất".

Cha mẹ Tutty chưa bao giờ nói cho cô biết về những cuộc giải phẫu lúc sơ sinh để làm cho cô có vẻ ngoài như phụ nữ. Khi nhìn lại, cô cho rằng họ đã quyết định đúng, nhưng cô ước ao giá như họ cho cô biết trước. Từ khi phát hiện ra tình trạng chuyển giới tính của mình, Tutty quyết định không hẹn hò với đàn ông nữa. "Tôi sợ rằng khi họ biết sự thật về giới tính của tôi, mọi việc sẽ trở nên tồi tệ". Gần một năm nay, cô rất hạnh phúc khi quan hệ với một phụ nữ khác. "Rất nhiều người chuyển giới không bao giờ tìm được niềm vui trong quan hệ tình cảm hay thậm chí không tìm được một người tình", cô nói.

Elijah Hobbs, 26 tuổi, đã lớn lên như một cô gái ở Cicero, Indiana (Mỹ). Ở tuổi dậy thì, cơ thể anh phát triển cả những đặc điểm của nam và nữ - có ngực nhưng đôi vai rộng và giọng nói trầm đục. Việc sống như một cô gái ngày càng khó khăn, vì vậy Hobbs cuối cùng nghĩ rằng mình thật sự là một người đàn ông. Ở tuổi 24, anh hợp pháp thay đổi giới tính thành nam và vào tháng Giêng vừa qua, anh được giải phẫu cắt bỏ ngực và buồng trứng.

Hiện nay, các nhà khoa học hy vọng những kiểm tra tinh vi sẽ giúp các bác sĩ và gia đình có được nhiều thông tin hơn để chọn lựa cách xử trí những trường hợp chuyển giới tính. Chẳng hạn, nhiều nghiên cứu mới về khía cạnh di truyền học của sự phát triển giới tính đã cho thấy nhiều gene ảnh hưởng đến giới tính không hẳn nằm trên nhiễm sắc thể X hoặc Y. Nói tóm lại, nguồn gốc của sự nhận diện giới tính còn phức tạp hơn nhiều so với những gì chúng ta biết hiện nay.

Phần I

Kiến thức ngày nay (theo Times)