Đại dương đang chua dần

Vỏ sò của một động vật thân mềm sống ở vùng cận Bắc cực, Thái Bình Dương.

Gần 50% lượng carbon dioxit mà con người thải vào khí quyển trong vòng 200 năm qua đã được hấp thụ vào biển cả. Hệ quả là, bầu khí quyển trong lành hơn, nhưng đại dương thì bị axít hoá, khiến nhiều loài sinh vật biển khó mà tạo được lớp vỏ sò đá vôi.

Các nhà nghiên cứu rút ra kết luận này từ một cuộc khảo sát toàn cầu về lượng CO2 nhân tạo được biển hấp thụ, sau 10 năm thu thập hơn 72.000 mẫu nước từ khắp các đại dương và 5 năm phân tích dữ liệu.  

Cuộc khảo sát cho biết bắt đầu từ cuộc cách mạng công nghiệp (khoảng năm 1800), lượng CO2 trong bầu khí quyển đã tăng từ 280 phần triệu (ppm) lên 380 ppm. Mặc dù số lượng tổng cộng nhiều như vậy, song người ta ngạc nhiên phát hiện thấy chỉ có khoảng một nửa trong số chúng thoát lên không trung. Phần "mất tích" kia đã bị đại dương nuốt chửng (khoảng 48%). Nếu đại dương không thực hiện chức năng hấp thụ này, thì hàm lượng CO2 khí quyển giờ đây đã cao hơn mức quan sát là 55 ppm.

Nhìn từ khí cạnh nào đó thì đây là tin tốt lành, vì quá trình trái đất ấm lên sẽ bị chậm lại. Nhưng tương lai lâu dài sẽ là thảm hoạ với hệ sinh thái biển, vì nó làm thay đổi thành phần hoá học của đại dương. Thông thường san hô, động vật thân mềm và nhiều loài phù du hấp thụ ion carbonat trong nước biển để tạo ra lớp vỏ sò canxi carbonat của chúng. Song theo Richard Feely, thuộc Cơ quan nghiên cứu khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA), khi nồng độ CO2 trong nước tăng lên, hàm lượng ion carbonat sẽ giảm xuống, đồng nghĩa với việc động vật thiếu nguyên liệu để xây dựng lớp áo khoác này. Ở những nơi hàm lượng CO2 rất cao, vỏ sò của động vật thậm chí sẽ tiêu biến.

Hiện tại, lượng CO2 được đại dương hấp thụ chủ yếu vào lớp nước bề mặt, do đó lớp này sẽ nhanh bão hoà hơn và không bao lâu nữa khó mà hút CO2 hiệu quả.

Các nhà nghiên cứu ước tính nếu lượng phát thải CO2 tiếp tục tăng theo kịch bản của Uỷ ban liên chính phủ về Biến đổi khí hậu, nước bề mặt các đại dương sẽ bị chua đủ để làm giảm tốc độ tăng trưởng của các sinh vật như san hô, phù du, động vật hai mảnh vỏ từ 20 đến 50%. Hậu quả của quá trình này có thể sẽ rất nghiêm trọng, bởi các loài trên là thành phần cơ bản trong chuỗi thức ăn, và nhiều loài sinh vật sống phụ thuộc vào chúng sẽ chết đói nếu thức ăn của mình cạn kiệt.

B.H. (theo NewScientist, Nature)