Thứ ba, 27/4/2004, 12:01 GMT+7

Tài xế lo, hành khách cũng hoảng

Với những người thích nhúng mũi vào việc của người khác, việc anh ta lái ẩu trên một xa lộ đông đúc còn không đáng sợ bằng khi anh ta quan sát bác tài đang làm việc đó - từ vị trí hành khách.

Vì thế, không có gì đặc biệt nếu não của một hành khách bẳn tính cũng vận động sôi sục không kém như với một tài xế đang cáu.

Các nhà khoa học nhận thấy một vùng não của ai đó sáng bừng khi anh ta thực hiện một sai lầm, đồng thời cũng rộn lên khi anh ta thấy người khác mắc lỗi.

Trong nghiên cứu do Trung tâm ảnh thần kinh nhận thức Donders ở Hà Lan thực hiện, những người thí nghiệm được yêu cầu quan sát các mũi tên loé sáng trên một màn hình và chỉ ra hướng của chúng. Trong khi đó nhóm người thứ hai - "nhóm quan sát" - ngồi ngang với nhóm thứ nhất và theo dõi thí nghiệm này.

Kết quả là, khi nhóm thứ nhất đáp ứng đúng với mũi tên loé sáng, một máy ghi điện não đã phát hiện làn sóng mãnh liệt trên vùng vỏ não vận động của họ. Mô hình tương tự cũng xuất hiện trên vùng vỏ não vận động của nhóm thứ hai, khi họ nhìn thấy phản ứng này.

Ngược lại, khi nhóm thứ nhất được thông báo đã mắc sai lầm, một vùng vỏ não trước của họ - vùng chịu trách nhiệm cảm thụ cái đau - lại tất bật loé sáng. Điều đáng nói là động thái này cũng lặp lại nguyên xi trên não của những người quan sát.

"Nó giống như thể những người quan sát tự mình mắc sai lầm vậy", tiến sĩ Michael G. H. Coles, tác giả của nghiên cứu, nhận định. "Điều này có thể giải thích cho việc bằng cách nào con người có thể học hỏi đồng loại chỉ từ việc quan sát".

Tuy nhiên, các nhà khoa học chưa rõ là liệu não của "diễn viên" và người xem có phản ứng đồng bộ khi hai người là đối thủ của nhau, bởi sai lầm của diễn viên thực sự là lợi thế cho người quan sát. Chẳng hạn, nếu hai người đang cùng đua xe trên video game, liệu vùng não trước của một người có loé sáng khi xe của người kia bị mất kiểm soát.

"Điều rút ra từ nghiên cứu này là sự mở rộng của nghiên cứu vào lĩnh vực xã hội, nơi mà não của bạn không chỉ kiểm soát hành vi của bạn, mà còn cả hành vi của những người khác", Gehring nói.

B.H. (theo New York Times)