Cần thống nhất cách xác định tải lượng ô nhiễm để tính phí

Đại diện của hầu hết các tổng công ty trong cuộc họp lấy ý kiến về dự thảo thông tư hướng dẫn tính phí nước thải, do Bộ Tài Nguyên và Môi trường vừa tổ chức đã kiến nghị: Bộ nên có hướng dẫn cụ thể và thống nhất việc kê khai phí nước thải của các doanh nghiệp và thẩm tra tờ khai đó.  

Dự thảo thông tư đề nghị, từ ngày 1/1/2004, các doanh nghiệp phải căn cứ theo biểu phí và lượng chất ô nhiễm của mình để tự tính ra mức phí phải nộp trên Tờ khai. Việc kiểm tra tính xác thực của tờ khai sẽ được thực hiện nhờ một mô hình chuẩn (xác định mức phí trung bình) đang được Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng. Dự kiến, mô hình có thể đưa vào áp dụng từ giữa năm 2004.

Theo PGS Nguyễn Xuân Nguyên, thành viên Ban chỉ đạo quốc gia về cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường, mô hình chuẩn này có thể sử dụng để giúp doanh nghiệp kê khai mức phí phải nộp. Đại diện của một số tổng công ty như hóa chất, dệt may, cao su… đã đề nghị sớm chạy thử mô hình này cho một số đơn vị thành viên của mình, từ đó đưa ra cách tính chung cho cả tổng công ty.

Tuy nhiên, ông Chử Văn Nguyên, đại diện Tổng công ty Hóa chất thắc mắc trong trường hợp có tranh cãi về số liệu, chẳng hạn giữa cơ quan thẩm định với bản tự kê khai của doanh nghiệp, ai sẽ là người đứng ra giải quyết. Các doanh nghiệp yêu cầu, cơ quan làm nhiệm vụ kiểm tra thông số ô nhiễm phải là những cơ sở chuyên nghiệp, được Bộ cấp phép, có như thế mới đảm bảo việc đánh giá công bằng, chất lượng. Về vấn đề này, ông Trương Mạnh Tiến, Vụ trưởng Vụ Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho biết, trong thời gian tới, Bộ sẽ sớm thành lập ban tư vấn kỹ thuật (gồm các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực xử lý nước thải) giúp Bộ giải quyết các vướng mắc phát sinh.

Các đại biểu cũng đề nghị Bộ cần làm rõ đối tượng tính phí. Chẳng hạn, dự thảo thông tư quy định nước thải công nghiệp là nước thải từ các cơ sở sản xuất công nghiệp, chế biến nông lâm sản, các làng nghề, bãi chôn lấp... Như vậy, các cơ sở khai thác than, bãi chứa than sẽ không biết họ có thuộc diện phải đóng phí hay không.

Đại diện của tổng công ty Thép, tổng công ty Hóa chất đề nghị nên bổ sung hệ số chuyên ngành cho từng loại hình đặc thù hoặc các loại hình sản xuất đang được nhà nước trợ giá, chẳng hạn với doanh nghiệp sản xuất phân bón nông nghiệp. Hiện tại, dự thảo thông tư đã đưa ra hệ số ngành nghề K, nhằm giảm bớt gánh nặng đối với các doanh nghiệp phải nộp mức phí cao (cơ sở có mức nộp trên 100 triệu/tháng thì được nhân với hệ số 0,8, hoặc cơ sở nộp 50-100 triệu đồng có hệ số 0,9), song hệ số này lại không phản ánh được tính ưu tiên hay hạn chế đối với các ngành, lĩnh vực sản xuất.

Mặt khác, dự thảo thông tư hiện mới chỉ đưa ra 7 thông số tính phí cho nước thải công nghiệp. Một số đại biểu cho rằng, các thông số này không phản ánh hết tính chất nguy hại của nhiều loại nước thải khác nhau, do vậy, đề nghị mở rộng thêm những chỉ tiêu ô nhiễm khác, như dầu mỡ, coliform...

 Bích Hạnh