Truy lại lịch sử trái đất nhờ "la bàn tự nhiên"

Các đốm đen là "la bàn" của vi khuẩn.

Các nhà địa chất Mỹ vừa tìm ra một loại nam châm định hướng từ trường (hay la bàn) trong các vi khuẩn hóa đá có tuổi 2 tỷ năm. Nhờ la bàn tí hon này, vi khuẩn có thể định vị độ sâu phù hợp nhất khi bơi dưới nước. Chúng cũng có thể giúp các nhà khoa học đánh giá chính xác tình trạng của trái đất thời tiền sử.

Ông Arash Komeili, Viện Công nghệ California ở Pasadena (Mỹ), trưởng nhóm nghiên cứu, giải thích loại la bàn này thực chất là các túi màng tối, bên trong có chứa các tinh thể nam châm (manhetit) bé nhỏ. Cấu trúc này cũng có mặt trên các vi sinh vật hiện đại, tuy người ta chưa rõ quá trình thay hình đổi dạng của nó trong vòng đời của vi khuẩn. Hiện tại, họ mới chỉ có bằng chứng sơ bộ cho thấy, túi màng này có thể hình thành và tan rã.

Cũng theo nhóm nghiên cứu, việc phân tích la bàn của sinh vật có thể đưa ra những phỏng đoán về sự sống, từ trường và khí hậu trái đất thời tiền sử. Ngoài ra, nó cũng hỗ trợ giải mã nguồn gốc của các mảnh khoáng vật manhetit không rõ xuất xứ, rằng liệu chúng có phải là bằng chứng về sự sống đầu tiên hay không. Chẳng hạn, từ năm 1996, các nhà khoa học đã tranh cãi gay cấn xung quanh những rãnh giàu manhetit kỳ lạ trên một thiên thạch có nguồn gốc sao Hỏa - ALH84001. Rất có thể, các rãnh manhetit đó là phần nam châm còn sót lại sau khi xác vi khuẩn phân rã.

Nghiên cứu được công bố tại cuộc họp của Hiệp hội Sinh học Tế bào Mỹ, đang diễn ra ở San Francisco.

B.H. (theo Nature)