Ghép nội tạng lợn cho người mà không bị đào thải

Những con lợn đầu tiên trên thế giới có nội tạng không bị người đào thải.

Việc này là hoàn toàn có thể, khi mới đây, các nhà khoa học đã tạo được một giống lợn biến đổi gene có nội tạng dễ được cơ thể người chấp nhận. Chủ nhân của công trình này, Công ty PPL Therapeutics (Scotland), tuyên bố đây là một bước đột phá trong chiến lược sử dụng nội tạng lợn để cấy ghép cho người.

Tình trạng thiếu nội tạng để cấy ghép cho các bệnh nhân từ lâu đã là vấn đề nan giải trong y học. Lợn được xem loài vật thay thế tốt nhất, vì các bộ phận của chúng có kích cỡ tương tự như của người. Tuy nhiên, các ca cấy ghép theo kiểu này không mấy thành công, vì nội tạng lợn rất dễ bị hệ miễn dịch của người đào thải.

Hiện tượng đào thải này được các nhà khoa học giải thích như sau: Thông thường, lợn có hai đoạn gene đặc biệt, mã hóa tạo thành enzyme alpha 1,3 galactosyl transferase. Enzyme này có nhiệm vụ “chở” phân tử đường alpha 1,3 galactose lên bề mặt tế bào. Tại đây, phân tử đường sẽ kích hoạt phản ứng đào thải, khi nội tạng lợn được cấy ghép lên một cơ thể khác. Như vậy, nếu loại bỏ được hai đoạn gene đặc biệt trên, bề mặt tế bào lợn sẽ không còn phân tử đường alpha 1,3 galactose. Và khi được cấy ghép lên người, phản ứng miễn dịch sẽ không xảy ra.

Đầu năm nay, Công ty công nghệ sinh học PPL Therapeutics, có trụ sở gần Edinburgh, thông báo đã tạo ra được những con lợn chỉ còn một đoạn gene trên. Chúng vẫn tạo ra enzyme alpha 1,3 galactosyl transferase, nhưng ở nồng độ thấp hơn nhiều so với bình thường.

Và đến nay, PPL lại đi thêm một bước xa hơn, với việc nhân bản thành công 4 con lợn thiếu cả hai đoạn gene trên. Chúng không hề sản xuất ra enzyme alpha 1,3 galactosyl transferase.

“Công trình này chắc chắn là một bước ngoặt trong lĩnh vực nhân bản lợn. Những người khác đã thử làm điều tương tự trong vòng hàng chục năm. Còn chúng tôi đã thành công sớm hơn nhiều so với dự kiến”, ông Geoff Cook, chủ tịch quản trị của Công ty PPL, tự hào nói.

Tuy nhiên, PPL sẽ phải vượt qua vô số rào cản nữa trước khi nội tạng lợn được cấy vào người, chẳng hạn việc loại bỏ nguy cơ truyền virus (cũng vì lý do này mà rất nhiều quốc gia đã cấm cấy ghép nội tạng lợn cho người)... Còn ngay lúc này, các nhà nghiên cứu đang phải đối mặt với sự hoài nghi của giới khoa học. Giáo sư Patrick Bateson, Phó chủ tịch Hiệp hội Hoàng gia Anh, nhận định: “Cộng đồng khoa học sẽ hoài nghi về cái gọi là bước ngoặt này. PPL đã quá vội vã khi thông báo kết quả của mình, trước khi các nhà khoa học khác có cơ hội kiểm chứng nó”.

B.H. (theo NewSci)