Phát hiện con mực khổng lồ kỳ lạ dưới đáy đại dương

Tàu lặn Alvin đã chụp được con mực kỳ lạ này ở dưới đáy vịnh Mexico.

Dài hơn 20 mét, với mười cánh tay buông chùng như tua rua của một chiếc vương miện và bơi bằng cách đập đập hai chiếc vây khổng lồ trên đầu, con mực lạnh lùng lướt qua ánh đèn pha của chiếc tàu lặn, ở độ sâu 1,6 km dưới bề mặt đại dương...

Các nhà khoa học phỏng đoán rằng giống mực kỳ lạ này đã được ghi nhận 8 lần trong 13 năm trước đây, trên các tàu lặn không hoặc có người lái. Nhưng những khoảnh khắc đó luôn luôn là tình cờ và quá ngắn ngủi, đến mức những người quan sát không kịp hiểu điều gì vừa diễn ra trước mắt họ. Chưa bao giờ người ta bắt được nó, dù còn sống hay đã chết, và các nhà khoa học bối rối không biết xếp nó vào đâu trong phả hệ động vật.

Ở khắp nơi, nhưng hiếm khi nhìn thấy

“Chúng tôi chưa bao giờ thấy con gì giống như thế này”, Michael Vecchione, một chuyên gia về mực ống, thuộc Trung tâm dịch vụ nghề cá quốc gia, Washington (Mỹ) cho biết. Ông là tác giả của báo cáo về động vật kỳ lạ này, đăng trên Science, số ra tuần qua.

Con mực có 10 chi dạng sợi.

Sự thật là động vật kỳ lạ này đã được bắt gặp tại độ sâu tương tự trong vịnh Mexico. Và có thể, chúng cũng phân bố rộng rãi ở Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, cho dù người ta hiếm khi nhìn thấy chúng. Vecchione nhận định loài vật này có thể là bà con của loài mực Magnapinnidae hay “bigfin” (vây lớn). Bigfin được phát hiện gần đây ở một vùng nước nông hơn, khoảng 200 m dưới mặt nước, phía đông Thái Bình Dương. Tại đầu mút các cánh tay và xúc tu của nó có các phần phụ giống như giun.

Cho đến nay, người ta mới chỉ tìm thấy một con bigfin chưa trưởng thành. Vecchione giả thuyết rằng đó có thể là dạng thơ ấu của sinh vật lạ vừa tìm thấy: Những cái mấu của bigfin sẽ phát triển thành những phần phụ dạng sợi như của con mực chưa xác định này.

Không giống ai

Ngoại hình cũng như hành vi của con mực kỳ lạ không giống với hầu hết các loài mực khác. Thay vì có tám tay và hai xúc tu dài hơn, thì cả 10 chiếc chi dạng sợi của nó đều có cùng độ dài. Nó cũng không di chuyển bằng cách dùng phản lực, mà phụ thuộc vào hai chiếc vây to lớn để bơi.

Một điều đặc biệt nữa là sinh vật này dường như rất lãnh đạm trước ánh sáng từ tàu lặn. Thông thường, ánh sáng không thể tới được độ sâu 150 m dưới mặt biển. Vì vậy, người ta phải dùng đèn pha cực mạnh mới quan sát thấy các sinh vật. Và phần lớn động vật thường chạy mất khi bị rọi bởi thứ ánh sáng gay gắt đó. Nhưng “anh chàng” kỳ lạ này chỉ lượn qua, đôi khi không thèm nhúc nhích. Ngay cả khi con tàu chạm vào vài cánh tay của nó, con mực cũng hầu như không phản ứng.

Vecchione kết luận rằng những cánh tay mỏng mảnh của con vật có khả năng dính bám, vì khi chạm vào chiếc tàu lặn, nó dường như cố gắng bơi thoát ra xa. Những cánh tay và xúc tu có keo này sẽ rất hữu ích trong việc tóm gọn các loài giáp xác bé nhỏ bơi qua.

Theo dự đoán của Clyde Roper, một nhà sinh học tại Viện Smithsonia ở Washington, người đã dành nhiều năm nghiên cứu về loài mực khổng lồ, khoảng 90 % sinh vật trên trái đất ngụ cư dưới biển, nhưng chưa đầy 1% trong số đó được con người biết tới. Ông nói: “Tôi không bảo rằng chúng ta không nên khám phá vũ trụ. Tôi chỉ nói đã đến lúc con người khám phá “vũ trụ bên trong” của chính trái đất”.

B.H. (theo ABC)