Cá voi Nhật: Cứu mẹ để duy trì loài

Cá voi Nhật phân bố chủ yếu ở bắc Đại Tây Dương và bắc Thái Bình Dương.

Cá voi Nhật, một trong những loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất thế giới, có thể duy trì được nòi giống, nếu chúng ta nỗ lực chặn đứng ngay các vụ va chạm tử thương giữa chúng với tàu thuyền.

Cá voi Nhật (tên khoa học Eubalaena glacialis) có tên tiếng Anh là north right whale. Cái tên này ra đời từ nhiều thế kỷ trước, khi chúng còn được coi là loài đánh bắt rất giá trị - right. Chúng di chuyển quá chậm chạp, đường di cư quá gần bờ biển và khi bị giết, xác chúng nổi lên nên người ta rất dễ bắt. Mặt khác, chúng cung cấp một lượng lớn dầu gan cá và tấm sừng (bộ phận thay cho răng, mọc ở hàm).

Hiện chỉ còn khoảng 300 con cá voi Nhật tồn tại trên khắp thế giới. Và mặc dù việc săn bắt chúng bị cấm ngặt từ những năm 1930, nhưng số lượng của loài phục hồi rất chậm chạp.

Theo các nhà khoa học, nguyên nhân của tình trạng này là do chúng di cư dọc theo vùng bờ biển phía đông nước Mỹ - từ vùng kiếm ăn ngoài khơi New England tới sinh sản trong vịnh Mexico ở phía nam. Những vùng nước này tập trung nhiều đường hàng hải tấp nập nhất trên thế giới, và các vụ va chạm ở đây đã gây ra khoảng 50% trong tổng số cái chết của cá voi Nhật. Ngoài ra, chúng còn thiệt mạng vì bị mắc vào lưới của các ngư dân.

Cứu thêm hai con cái mỗi năm, loài sẽ sống sót

Trong một nghiên cứu công bố hôm qua (28/11), Masami Fujiwara và Hal Caswell, thuộc Viện Hải dương học Woods Hole ở Massachusetts (Mỹ) cho biết, chỉ cần cứu sống thêm 2 con cá voi cái mỗi năm là có thể có thể cứu được cả loài này khỏi sự tuyệt chủng, bởi chúng sẽ sinh sản nhiều hơn và làm tăng bền vững dân số của quần thể.

Hai ông đã phân tích trên 10.000 con quan sát được từ những năm 1980 và nhận thấy phân bố theo tuổi của những con cái đã thay đổi đến chóng mặt trong vòng 20 năm qua. Trước kia, họ thường bắt gặp chúng ở độ tuổi 50, nay, rất ít con quá tuổi 15.

Cá voi Nhật cần ít nhất 10 năm để bắt đầu sinh sản, và cứ sau 3 đến 5 năm, chúng mới cho ra đời một con. Điều này có nghĩa là những con chết ở tuổi 15 mới chỉ có duy nhất 1con non, không đủ duy trì quần thể.

Như vậy, muốn loài này tồn tại được, chính phủ các nước cần có biện pháp khẩn cấp như: Ngăn chặn các vụ va chạm với tàu thuyền, cứu chúng khỏi các lưới đánh cá và thậm chí thiết kế những loại lưới để chúng có thể thoát ra dễ dàng.

B.H. (theo BBC)