Chân dung mình người đầu thú xuất hiện cách đây 32.000 năm

Bức họa về người-linh dương.

Quỷ đầu trâu, nửa người nửa dê hay ma sói của Hollywood, thậm chí các vị thần đầu thú của Ai Cập đều chỉ là những hình tượng sinh sau đẻ muộn trong loại hình nghệ thuật này, nếu so với những bức họa mình người đầu thú khắc trên xương và vẽ trên đá hơn 10.000 năm trước đây.

Theo nghiên cứu mới nhất của chuyên gia về nghệ thuật đá Paul Tacon, thuộc Bảo tàng Sydney, Australia, những bức họa về các nhân vật thần thoại lai người-thú đã có từ rất xa xưa, ở thời kỳ bình minh của loài người, khi mà người hiện đại thực sự đầu tiên chập chững bước trên trái đất.

Tacon đã tìm thấy ở Australia và Nam Phi hàng chục bức họa người-thú trên đá có tuổi hơn 10.000 năm. Một số bức có thể còn cổ hơn nữa. Trong số đó, lâu đời nhất là bức tượng nhỏ về một người lưỡng tính đầu mèo, nguồn gốc từ Đức, có tuổi khoảng 32.000 năm.

Cùng với Christopher Chippindale (ở Bảo tàng Khảo cổ học và Nhân loại học của Đại học Cambridge, Anh), Tacon đã thực hiện cuộc khảo sát quy mô toàn cầu đầu tiên với độ chính xác cao về các bức ảnh mình người đầu thú tiền sử. Gần 5.000 mẫu vật, phần lớn ở bắc Australia, châu Âu và Nam Phi đã được ghi lại tần số xuất hiện, phân loại chân dung và định tuổi. Các nhà nghiên cứu cũng đánh giá phong cách nghệ thuật, nội dung, cũng như chủ đề của từng bức họa.

Tacon và Chippindale cho biết niềm tin vào người đầu thú đã phổ biến từ rất xa xưa, và sự sùng kính, ngưỡng mộ với các hình tượng huyền thoại này, chẳng hạn như với người sói, không còn là mới mẻ. Vào thời kỳ đó, khi thiên nhiên chi phối con người, tổ tiên của chúng ta bị choáng ngợp trước những hiện tượng siêu nhiên, họ đã tưởng tượng ra các vị thần kỳ quái, tồn tại giữa thế giới thực và thần linh, mong giải toả phần nào những bí ẩn này.

Tuy nhiên, theo ông Sven Ouzman của Bảo tàng Quốc gia Nam Phi, vì có quá nhiều khó khăn trong việc định tuổi cho các họa phẩm này, nên ông nghi ngờ về tính xác thực của ý kiến cho rằng những bức họa mình người đầu thú trên đá là những bức chân dung đầu tiên của trường phái nghệ thuật này.

B.H. (theo NewScientist)