Bao giờ Việt Nam có nhà máy điện hạt nhân?

Một lò nước sôi ở Mỹ.

Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị thành lập Tổ chỉ đạo nghiên cứu Dự án tiền khả thi xây dựng điện hạt nhân ở Việt Nam, yêu cầu phải xong trong quý IV năm nay. Nhưng vì nhiều lý do, theo ông Vương Hữu Tấn, Viện phó Năng lượng nguyên tử, cần một năm nữa mới có thể trình được dự án.

Về địa điểm đặt nhà máy, ông Tấn cho biết: "Các yêu cầu đối với một nhà máy điện hạt nhân là phải có một nguồn nước làm mát bởi nhà máy cần lượng nước lớn để làm ngưng hơi nước của tuabin. Nhà máy phải gần trục điện lưới và hộ tiêu dùng để làm giảm chi phí đường dây và truyền tải. Địa điểm đặt còn phải là nơi dễ dàng vận chuyển máy móc siêu trường, siêu trọng nhưng có hoạt động địa chấn yếu, không có núi lửa, ít mạch nước ngầm, cách xa lộ chính trên 5 km để khi có sự cố giao thông thì không bị ảnh hưởng. Nhà máy cũng cần cách xa sân bay và các tuyến bay khoảng 10 km để tránh sự cố máy bay rơi.

Qua 20 địa điểm khảo sát thực tế, tới nay có 6 địa điểm đang được ưu tiên là xã Hoà Thắng (Bắc Ninh - Bình Thuận), xã Phước Dinh (Ninh Phước - Ninh Thuận), xã Vĩnh Hải (Ninh Hải - Ninh Thuận), xã Hoà Tân (Tuy Hoà - Phú Yên), Hòn Rơm (Phan Thiết - Bình Thuận), Hòn La (Quảng Đông - Quảng Trạch - Quảng Bình).

Về lò, trên thế giới hiện có 3 loại công nghệ: Lò nước sôi, lò áp lực, lò nước nặng. Cả 3 loại lò này đều hiện đại, đảm bảo yêu cầu an toàn. Các nước có khả năng cung cấp lò cho ta là Mỹ, Pháp, Nga, Nhật, Canada và một số nước khác. Giá thành đầu tư cho điện nguyên tử dao động từ 1.500-3.000 USD/1 kW công suất. Do đó nhà máy công suất 1.000 MW sẽ tốn khoảng 1,5-3 tỷ USD. Các loại lò đã thương mại trên thế giới đều có độ an toàn cao. Việt Nam xây dựng nhà máy điện hạt nhân cũng phải theo tiêu chuẩn thế giới. Vấn đề còn lại chính là sự quản lý từ xây dựng đến vận hành, bảo dưỡng.

Rác thải hạt nhân

Rác thải hạt nhân có hai loại, thải hoạt độ cao và thải hoạt độ thấp. Đối với thải hoạt độ thấp chúng ta đã có quy trình chuẩn để xử lý. Đối với thải hoạt độ cao (các thanh nhiên liệu đã cháy), nhiều nước tiên tiến đã áp dụng công nghệ tái sử dụng, ví dụ Pháp. Các nước đang phát triển hiện nay còn chưa nghĩ đến chuyện tái chế vì cần lượng kinh phí rất lớn. Đại đa số đem ngâm thanh nhiên liệu xuống nước một thời gian để giảm bớt độ phóng xạ rồi chôn xuống tầng đá móng cách mặt đất 500-1.000 mét. Với điều kiện của Việt Nam, chúng ta sẽ xây dựng một bể nước đặt cạnh lò, trong một khu bị cô lập rồi thả các thanh nhiên liệu đã cháy hết xuống, chờ xử lý về sau. Trên thế giới đang có các nghiên cứu tích cực về việc dùng máy gia tốc biến phóng xạ dài ngày thành ngắn ngày, dự báo công nghệ này có thể được thương mại hoá sau 40-50 năm nữa.

Một lò phản ứng hạt nhân cần từ 200-300 người vận hành. Đội ngũ này sẽ được đào tạo thông qua hợp đồng với nhà cung cấp thiết bị.

(Theo Gia Đình và Xã Hội)