Năm nguyên nhân thất bại của Hà Lan

Với lối chơi thất thường mờ nhạt, việc Hà Lan bị Bồ Đào Nha loạt ở trận bán kết xem ra đã được dự báo từ trước. Vậy đâu là những nguyên nhân chính dẫn đến thất bại của “cơn lốc màu da cam” nổi tiếng một thời.

From: tran tich
To: thethao@vnexpress.net
Sent: Thursday, July 01, 2004 11:25 AM
Subject: 1_7_namnguyennhanthatbaicuahalan

Mang theo một chùm sao đến Bồ Đào Nha, nhưng Hà Lan đã chẳng để lại được dấu ấn đặc biệt nào, ngoài việc họ tự vượt lên chính mình bằng những loạt đá luân lưu trong trận đối đầu với Thuỵ Điển.

Sự bảo thủ của HLV là nguyên nhân chính

Sự bảo thủ cứng nhắc trong sơ đồ chiến thuật 4-3-3 theo mô hình Ajax của HLV Dick Advoocat, đã được chính huyền thoại Johan Cruyff và nhiều chuyên gia cảnh báo. Thế nhưng, ông Advoocat vẫn gò ép các học trò theo đuổi sự khô cứng thiếu hiệu quả. Thất bại của Hà Lan tại Euro lần này, một lần nữa chứng minh trong bóng đá hiện đại vai trò của HLV là đặc biệt quan trọng. Đồng thời cho thấy, muốn thành công, ngoài yếu tố thể lực kỹ thuật, còn cần phải có những phương án chiến thuật đa dạng khác nhau. HLV Dick Advoocat vẫn trung thành với một sơ đồ chiến thuật đã chọn, buộc các học trò phải tuân thủ vào cái hệ thống đòi hỏi những kỹ năng về chiến thuật tổng lực truyền thống, trong khi đại đa số các cầu thủ của đội bóng da cam lại đã quá quen với chiến thuật 4-4-2 được ưa chuộng khắp châu Âu. Rõ ràng là với sự chỉ đạo của HLV Dick Advoocat, bóng đá Hà Lan đã tự giậm chân tại chỗ, thậm chí lạc hậu khá xa so với các đội bóng khác luôn biết tìm tòi những cái mới cho mình như Czech, Bồ Đào Nha, Hy Lạp…Thực ra, Hà Lan vào được đến trận bán kết hoàn toàn do vận may. Họ có được sự “trợ giúp” của ĐT Đức, bởi sự thiếu năng lực và quyết tâm của đội bóng này, cũng như sự kém may mắn của Thuỵ Điển trên chấm phạt 11m. Hà Lan chỉ có duy nhất 1 chiến thắng trước Latvia còn thiếu kinh nghiệm trận mạc. Việc thay người bất hợp lý của HLV Dick Advoocat cũng là nguyên nhân lớn dẫn đến sự thảm bại của họ trước Czech (thay Arjen Robben). Sai lầm nghiêm trọng này đã bị chỉ trích, song ông Advoocat đã không hề nghe theo lời khuyên của các chuyên gia, trong khi Advoocat có trong tay không ít những cầu thủ tài năng để có thể thay đổi cục diện trận đấu. Ngay cả khi trận đấu bị bế tắc, Nistelrooy luôn bị đeo bám nhưng anh vẫn luôn được sử dụng tối đa, trong khi đáng lẽ cần phải cho Kluivert những cơ hội. Tiền đạo đã từng ghi tới 40 bàn thắng cho Hà Lan này không được ra sân dù chỉ trong 1 phút. Chính những sự khô cứng trì trệ của ông thầy, khiến một Hà Lan hào hoa đa dạng trong tấn công thủa nào, bỗng trở thành đội bóng ai cũng có thể biết trước được họ sẽ chơi theo kiểu gì để tìm phương án hạn chế tối đa lối chơi quá đơn giản của họ. Giá như Advoocat thay đổi chiến thuật thì có lẽ Hà Lan đã khác. Họ có quá nhiều cá nhân xuất sắc để làm được điều này song mọi chuyện đã muộn. Bản thân ông Advoocat cũng từng thừa nhận sau trận gặp Thuỵ Điển, ông chẳng có chiến thuật cụ thể nào và chỉ trung thành với sự lựa chọn của mình. Thậm chí ông cũng cho biết ĐT Hà Lan không hề tập đá penalty. Vậy vai trò của ông ở đội bóng xứ sở hoa tulip là gì? Thôi thì đành trông đợi vào sự vượt lên chính mình của các cầu thủ.

Hàng phòng ngự- tử huyệt lớn nhất

Đây là điểm yếu nhất của ĐT Hà Lan trong nhiều năm qua mà người Hà Lan vẫn chưa thể khắc phục. Điều này như một câu trả lời xác đáng nhất cho câu hỏi vì sao bóng đá Hà Lan không thể tiến xa được kể từ năm 1988. Jaap Stam chỉ là một anh thợ lành nghề không hơn không kém. Anh ta có thể làm tốt phần việc của mình, nhưng cũng không thể tránh sai sót. Còn Frank de Boer (khi chưa bị chấn thương) tuy được đánh giá là có khả năng bao quát và kinh nghiệm, nhưng sự nặng nề chậm chạp do tuổi tác đã khiến anh bất lực trong những pha bóng nhanh chớp nhoáng của đối phương. Edwin van der Sar đang ở giai đoạn cuối của sự nghiệp cũng có dấu hiệu chậm chạp và phán đoán thiếu nhanh nhạy, linh hoạt. Điều này giải thích vì sao Hà Lan dẫn trước Czech tới 2 bàn cách biệt mà không thể bảo vệ thành quả. Có thể do Czech quá xuất sắc nhưng chính những lỗ hổng trong hàng phòng ngự Hà Lan đã tạo cơ hội cho họ. Trong khi đó, cả Reiziger và Bronckhorst thường chỉ có xu hướng dâng cao, ít khi có được sự gắn bó với đồng đội trong khâu phòng thủ. Còn Bouma chưa thể là người thay thế xứng đáng với vị trí Frank de Boer để lại.

Hàng tiền vệ thiếu ổn định

Cả Davids, Seedorf, Cocu đều không có phong độ tốt nhất. Sự thất thường của họ chính là nguyên nhân dẫn đến lối chơi kém thuyết phục của Hà Lan. Có lẽ do gánh nặng tuổi tác nên họ chỉ còn lại mỗi kinh nghiệm. Lối chơi vì thế bỗng trở nên khô cứng thiếu sáng tạo linh hoạt. Oái ăm thay, họ lại là những cầu thủ thiên về tấn công, nên khả năng bọc lót cho hàng phòng ngự là rất thấp. Thậm chí ngay cả hỗ trợ tấn công cũng không được như ý. Người ta trông chờ ở Seedorf với những miếng đánh đột biến trung lộ, nhằm giảm thiểu cho hai bên cánh, song anh đã không chứng tỏ được gì nhiều. Còn Davids đã không thể rắn chắc được như thời ở đỉnh cao phong độ. Rõ ràng là không chỉ có Hà Lan, các đội bóng lớn khác như Pháp, Italy… muốn cứu vớt được tên tuổi của mình cần phải trẻ hóa cho phù hợp với xu hướng của thời đại. Kinh nghiệm không thôi chưa đủ. Người Hà Lan chắc thấm thía điều này.

Hàng tiền đạo chỉ trông chờ vào sự toả sáng của Nistelrrooy

Cho dù trong trận quyết đấu với Bồ Đào Nha, Hà Lan đã thế chỗ Van der Meyde bằng Marc Overmars để dựa vào kinh nghiệm của anh làm nên sự khác biệt trong lối chơi. Song lối chơi cánh của Hà Lan vẫn tỏ ra quá đơn giản với những đường chuyền vào thiếu sáng tạo cho Nistelrooy đã bị hàng phòng ngự Bồ Đào Nha bắt bài. Nistelrooy không thể có lấy một khoảng trống dù là nhỏ nhất, bởi nhất cử nhất động của anh đã được bậc thầy lão luyện Scolari chỉ ra cho các học trò. Hà Lan đã chơi một trận tầm thường còn kém xa cả trận gặp Thuỵ Điển (cũng được đánh giá dưới mức trung bình). Sự bất lực của Hà Lan thể hiện bằng những pha câu bổng vu vơ đến tuyệt vọng không đúng với sở trường của bóng đá Hà Lan. Với một thế trận nhạt nhẽo đến vô thức như vậy, chẳng có vận may nào mỉm cười được với họ.

Bất ổn trong nội bộ

Đó là căn bệnh trầm kha của bóng đá Hà Lan. Họ có quá nhiều người tài có thể chơi được ở một vị trí cụ thể và chính đó là lý do xảy ra xung đột nội bộ giữa các cầu thủ với nhau và giữa HLV với cầu thủ. Có lẽ đến giờ Kluivert vẫn còn ấm ức vì anh không được tin dùng. Nhưng với kinh nghiệm của người từng trải, anh phải “ngậm bồ hòn làm ngọt”. Những xung đột này chỉ tạm lắng xuống khi Hà Lan thoát hiểm qua từng trận đấu, và nó lại bùng lên mỗi khi đội bóng gây thất vọng. Chính lẽ đó, các cầu thủ luôn hục hặc với nhau, nhưng vì “lợi ích quốc gia” họ buộc phải thi đấu cùng nhau. Chất kết dính sáng tạo và sự ăn ý cũng vì thế mà bị đánh mất đi một cách đáng tiếc. Hà Lan cần phải có một diện mạo khác, một ông thầy khác biết tìm đến sự đoàn kết nhất trí nội bộ, cũng như biết phải chơi đa năng như thế nào thì mới có thể tìm được vinh quang chiến thắng. Đáng tiếc cho họ, những việc tưởng dễ dàng trong một đất nước thừa thãi nhân tài lại dường như là không thể làm nổi.

Trần Tích
Số 81-Tổ 9- Thanh Lương- Hai Bà Trưng- Hà Nội