Mã mở làm tăng tính cạnh tranh và quyền lợi người dùng

Nếu là một người ưa thích khám phá tin học, có lẽ mã nguồn mở là một thư viện để bạn học hỏi. Còn nếu bạn là một người dùng phổ thông thì Windows có thể là một sự lựa chọn đúng đắn. (Nguyễn Thanh An)

Tôi không hoàn toàn tán thành với bạn Thiên Nga với 4 điểm được đề cập.

Đúng là các phần mềm mở không cần người sử dụng phải biết lập trình nhưng khi tinh chỉnh các thành phần của hệ điều hành, họ lại phải mất nhiều thời gian để tìm các dòng lệnh cho mục đích của mình.

Hệ điều hành như Windows thì đơn giản hơn rất nhiều vì gần như tất cả mọi thứ đều được hiển thị một cách khá đơn giản và dễ hiểu. Việc tìm kiếm giúp đỡ cũng dễ dàng hơn do phần lớn người dùng trên thế giới (>96%) sử dụng các phần mềm đóng như Windows và Microsoft Office.

Các code của phần mềm hay hệ điều hành mã mở được cung cấp cho cộng đồng. Người ta có thể tìm cách lấp lỗ hổng và cũng có thể khai thác lỗ hổng. Các hệ điều hành hay ứng dụng mở như Firefox được chứng minh rằng có nhiều lỗ hổng quan trọng hơn Windows (được đề cập đến trong 1 các số báo tin học, có thể tìm được trên Internet). Các biện pháp liên lạc an toàn như SSL, SSH, HTTPS cũng là thiết yếu cho mọi hệ điều hành (kể cả máy Mac), có rất nhiều bản phần mềm hay hệ điều hành mở, nên tất nhiên có rất nhiều code. Nhưng chúng ta không thể bảo đảm rằng phần mềm mở chúng ta đang sử dụng không bị khai thác mã để dò tìm thông tin.

Về cài đặt và sử dụng thì với Windows đơn giản hơn phần lớn hệ điều hành mở, chưa kể phần mềm hỗ trợ Windows nhiều hơn các hệ điều hành khác nhiều lần. Người ta có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ nhiều cộng đồng người sử dụng, ta có thể tìm nhiều cách giải quyết cho vấn đề của Windows từ các trang web hay forum tin học của Việt Nam, nhưng lại khá ít các hỗ trợ cho mã nguồn mở. Ví dụ về Unikey cũng cho thấy cách cài đặt quá mới cho người sử dụng, có thể đó là một sáng kiến, nhưng không thể phủ nhận rằng người dùng đã gặp vấn đề. Bạn nêu ví dụ về Mandriva, thế còn các hệ điều hành mở khác thì sao? Khó có sự đồng nhất trong cách sử dụng hệ điều hành mở. Các sách hướng dẫn sử dụng cho người mới bắt đầu với tin học cũng đa phần về Windows.

Nói về tính đảm bảo của các phần mềm đóng, ta không thể trách bất cứ công ty lớn nào về việc họ không thể đền bù tận tình như bạn mong muốn. Lý do thật đơn giản, rất khó để biết lý do thật sự: bạn hay họ, và tất cả những người dùng máy tính, kể cả mã nguồn mở, ai không gặp rắc rối một lần trong đời? Bạn làm gì nếu hệ thống mã nguồn mở bị lỗi? Bạn có thể tự sửa dễ dàng như với Windows? Nếu bạn có câu hỏi về việc sử dụng, không phải ai cũng có thể giúp bạn như với những phần mềm đóng vì sự khác nhau trong độ phổ biến. Một cuộc gọi đến nhà cung cấp sẽ cho bạn thêm cơ hội để biết thêm kiến thức sử dụng cũng như tự sửa chữa những vấn đề tưởng chừng khó khăn, nhưng lại khá đơn giản.

Tuy nhiên, ta không thể phủ nhận rằng mã nguồn mở đã làm tăng tính cạnh tranh và quyền lợi của người dùng. Cũng sẽ là một ý tưởng hay nếu như bạn muốn thử 1 môi trường làm việc tin học mới, biết đâu bạn sẽ tìm thấy những điều thú vị và phù hợp với khả năng tin học của bạn? Nếu là một người ưa thích khám phá tin học, có lẽ mã nguồn mở là một thư viện để bạn học hỏi. Còn nếu bạn là một người dùng phổ thông thì Windows có thể là một sự lựa chọn đúng đắn.

Nguyễn Thanh An